Tentoonstelling Ferdinand Bol en Govert Flinck: Rembrandts meesterleerlingen

Standaard
Tentoonstelling Ferdinand Bol en Govert Flinck: Rembrandts meesterleerlingen

Duo tentoonstelling Ferdinand Bol & Govert Flinck
13 oktober 2017 – 18 februari 2018
Museum Het Rembrandthuis & Amsterdam Museum

Ferdinand_Bol.Self-portrait
Zelfportret van Ferdinand Bol. De schilder is tot de knieën afgebeeld, in een geborduurde kamerjas, met de linkerarm steunend op een beeldhouwwerk van een slapende Cupido. In een vergulde, rijk gesneden lijst met zonnebloemen en ander bloemen versierd.

Noemenswaardige bijzonderheden

  • Een bijzondere primeur is het verloren gewaande portret door Bol van zeeheld Cornelis Tromp, dat kort geleden boven water is gekomen. Door een prent naar het schilderij wist men dat er een geschilderde versie moest hebben bestaan, maar het schilderij was niet bekend. Onze conservatoren kregen in mei een tip, en voordat ze het wisten stonden ze ergens in Zuid-Europa oog in oog met Tromp. Dat schilderij zal in de tentoonstelling in het Amsterdam Museum voor het eerst te zien zijn, natuurlijk wordt het getoond in de directe nabijheid van het portret dat Bol van de andere grote zeeheld Michiel de Ruyter schilderde, Tromps tegenpool.
  • Het buitengewoon monumentale doek van Bol uit 1646, Het offer van Abraham, keert na meer dan driehonderd jaar terug naar de stad waar het is geschilderd. Het verhuisde na 1691 met het echtpaar Parensi-van Diemen mee naar Lucca en behoort sinds mensenheugenis tot de collectie van het Palazzo Mansi.
  • Het Zelfportret van Bol dat op de beelddrager prijkt en dat in het Rembrandthuis te bewonderen zal zijn, was van ‘de radar’. De biograaf van Bol, Albert Blankert, wist in de jaren ’70/’80 niet waar het was maar nam een zwartwit-foto op in zijn oeuvrecatalogus. Een laatste spoor verwees naar een veiling in Zwitserland in de jaren ’80, maar dat spoor liep helaas dood. Een oproep in een Duitse krant en een internationale oproep onder conservatoren leverde ook niets op. Het was dan ook bij toeval dat we op een verwijzing stuitten in een klein tentoonstellingsboekje. Daar werd een geschilderd zelfportret genoemd waarvan de maten overeenkwamen met de vermelding bij Blankert. Na navraag te hebben gedaan bij de betrokken buitenlandse conservator, die inmiddels alweer elders werkte, bleek dat het inderdaad het schilderij betrof dat wij zochten.
  • Het Zelfportret van Flinck, eveneens op de beelddrager en van de radar, werd bij toeval teruggevonden in het depot van het Wallraf-Richartsz Museum in Keulen, waar het door een particulier was gestald. In de aanloop naar de tentoonstelling is het voor ons gerestaureerd en nu een zaalstuk in Keulen.
  • Het portret van een achtjarige jongetje door Bol, dat enkele jaren geleden opdook en in Londen werd geveild, is recent onderzocht door Frans Grijzenhout. Hij wist te achterhalen wie het jongetje is dat hier geportretteerd is. Het schilderij was onderwerp van één van de afleveringen van ‘Kunstraadsels’ en het zal de komende vier maanden voor het Nederlandse museumpubliek in het Amsterdam Museum te zien zijn. ( Kunstraadsels )
  • Objecten in particulier bezit zijn doorgaans niet zichtbaar voor publiek en (relatief) onbekend voor onderzoekers. Deze tentoonstelling biedt een uitgelezen kans om deze werken nu in het echt te bekijken en genieten.
  • Onze eerste bruikleenverzoeken, alweer enkele jaren geleden, hebben geleid tot groot enthousiasme bij museale collega’s wereldwijd en tot restauratie van vijftien schilderijen in de aanloop naar de tentoonstelling. Die restauraties hebben gezorgd voor herstel van de kleurenpracht die door de schilders is bedoeld, zoals bij Bols rembrandtieke Regenten van het Leprozenhuis uit 1649 (Amsterdam Museum), De Astronoom uit 1652 (National Gallery Londen) en het Dubbelportret van Jan en Catharina van der Voort uit 1661 (KMSK Antwerpen), en bij Flincks vandyckiaanse Portret van een echtpaar uit 1646 (Kunsthalle Karlsruhe) en twee Tronies (beide uit privébezit).
  • Ook boden de behandelingen interessante inzichten, onder meer in zogeheten pentimenti (veranderingen die tijdens het schilderen hebben plaatsgevonden). Een belangrijk voorbeeld is de Regentessen van het Leprozenhuis door Bol uit 1667/’70 (Rijksmuseum/collectie stad Amsterdam). Over de eigenhandigheid van het gezicht van de middelste dame werd al een tijdje getwijfeld en diepgaand onderzoek naar de verflagen wees uit dat er een ander gezicht onder deze dame zit. Dat betekent dat Bol aanvankelijk een andere vrouw heeft geportretteerd, maar dat er daarna, door een andere schilder, een tweede vrouw overheen is geschilderd. Onze conservator wist de identiteit van de dames vast te stellen en kon aan de hand van hun biografische gegevens tevens de reden van deze wonderbaarlijke verandering beargumenteren.
  • Een schilderij van een oude man, dat in de Royal Collection in Engeland wordt bewaard als ‘school van Rembrandt’, is waarschijnlijk aan Ferdinand Bol toe te schrijven, zeker sinds de recente restauratie. De relatie met tekeningen en prenten van Bol naar het schilderij vormt hierbij een belangrijke basis.
  • In de Six collectie bevinden zich twee portretten van Margaretha Tulp, de echtgenote van Jan Six. Een daarvan is gesigneerd door Govert Flinck en 1656 gedateerd. De andere werd lang aan Ovens toegeschreven, maar is wel degelijk ook van de hand van Flinck. Röntgen- en infraroodonderzoek liet zien dat onder het laatstgenoemde, veel losser geschilderde portret in opzet een portret zit dat veel
    dichter tegen dat van 1656 aanzit. Daarmee kan worden aangetoond dat het lossere portret van latere datum moet zijn. Waarom Margaretha Tulp zich twee keer liet portretteren door dezelfde schilder in een tijdsbestek van twee jaar blijft een raadsel. Hoewel er een aantal hypotheses zijn blijven die vooralsnog zonder hard bewijs.
  • In Kassel bevindt zich een vrouwenportret door Flinck, 1655 gedateerd, dat – sinds het in de jaren ’80 opdook in de kunsthandel – eveneens gold als een portret van Margaretha Tulp. Aanleiding voor de identificatie was met name de aanwezigheid van een tulp in de achtergrond van het schilderij. Een gedicht van Geerardt Brandt maakt echter duidelijk dat hier de vrouw van deze dichter moet zijn afgebeeld: Suzanna van Baerle, dochter van Casppar van Baerle. De tulp in de achtergrond heeft een iconografische functie, ze verwijst naar de maand mei, die met het huwelijk werd geassocieerd.
    800px-Govaert_Flinck_Self_Portrait.jpg
    Govert Flinck – Photo by of original art by Frank J. Seinstra.Over Amsterdam 

Museum Amsterdam
Museum vertelt het verhaal van de stad, over toen, nu en straks. Vier kernwaarden – ondernemerschap, vrijdenken, creativiteit en burgerschap – kenmerken de identiteit van de stad. Aan de hand van deze begrippen wordt de geschiedenis tot leven gebracht en gekoppeld aan heden en toekomst. Het museum ziet het als zijn maatschappelijke taak om het verhaal van Amsterdam toegankelijk te maken en aan een zo breed mogelijk publiek te presenteren. Amsterdam Museum wordt structureel gesteund door de BankGiroLoterij en de Gemeente Amsterdam.

Amsterdam Museum ontvangt een substantiële financiële bijdrage van de Gemeente Amsterdam.

Museum Het Rembrandthuis Amsterdam
Rembrandt woonde en werkte tussen 1639 en 1658 in dit prachtige en monumentale huis, dat nu een museum is. Aan de hand van een inventarislijst uit die tijd is het huis heringericht met meubels, kunst en voorwerpen uit de 17e eeuw. In het Rembrandthuis zijn dagelijks ets- en verfdemonstraties, die laten zien hoe hij destijds werkte. Het Rembrandthuis bezit de bijna complete etsencollectie van Rembrandt. Daarnaast zijn er in de moderne museumvleugel regelmatig tijdelijke exposities met werk van Rembrandt, tijdgenoten en latere kunstenaars.

Museum Het Rembrandthuis ontvangt een substantiële financiële bijdrage van het Amsterdams Fonds voor de Kunst.

Bron: PERSBERICHT Museum Het Rembrandthuis Amsterdam 11 oktober 2017

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s