Lavinia Fontana, een succesvolle 16e-eeuwse kunstschilderes van kaliber

Standaard
Lavinia Fontana, een succesvolle 16e-eeuwse kunstschilderes van kaliber
800px-Self-portrait_at_the_Clavichord_with_a_Servant_by_Lavinia_Fontana

Zelfportret aan het spinet met dienstmeisje, omstreeks 1577, olie op doek

De Italiaanse kunstschilder Prospero Fontana was de (coole) vader van Lavinia Fontana (1552 – 1614). Hij leerde zijn dochter schilderen en gunde haar ook de vrijheid om zich verder te ontplooien aan de universiteit van Bologna.

Lavinia Fontana wilde niet alleen portretten maken, wat in die tijd een typisch onderwerp voor vrouwelijke kunstschilders was, maar ook religieuze en mythologische thema’s schilderen, waaronder vrouwelijke naakten. DX1oEP-XUAUv7Oe

Voor wat het portretten maken betreft maakte Lavinia grote vorderingen en dat leverde haar binnen en buiten Italië grote bekendheid op. Zij wordt dan ook beschouwd als de eerste vrouwelijke kunstenaar die net als haar mannelijke collega’s ook buiten een hof of klooster werkte.

Gedurende 20 jaar, gerekend vanaf 1580, was Lavinia Fontana de favoriete portrettist bij de Bolognese edelvrouwen. Zij schilderde ook gelijkenissen van belangrijke personen die verbonden waren aan de Universiteit van Bologna.

Lavinia_Fontana_-_Isabella_Ruini_as_Venus

Isabella Ruini as Venus, by Lavinia Fontana, 1592

Een aantal kunstwerken van haar zijn ten onrechte toegeschreven aan Guido Reni, waaronder ‘Isabella Ruini as Venus‘ en ‘The Visit of the Queen of Sheba to King Solomon‘.

Lavinia Fontana was een van de meest succesvolle vrouwelijke kunstschilders in de renaissance (het Franse woord voor wedergeboorte, een periode die kwam na de middeleeuwen).

Haar rijkdom gebuikte zij onder ander voor het aanleggen van een imponerende antiek collectie.

 

‘Another great historical woman of substance!’
History and women

Tekst loopt door onder de video

In 1575, op 25-jarige leeftijd, trouwde Fontana met Paolo Zappi, een collega-schilder uit een adellijke familie. Hij fungeerde, opvallend genoeg voor die tijd, als assistent van zijn vrouw en runde hun groeiende gezin. Lavinia en haar man kregen samen 11 kinderen, waarvan er tragisch genoeg slechts drie hun moeder zouden overleven.

Paolo_Monti_-_Servizio_fotografico_(Bologna,_1971)_-_BEIC_6342747

Paolo Monti – Servizio fotografico (Bologna, 1971)  Via WikiCommons

Lavinia_Fontana,_1552-1614,_Bolognese_Painter_obverseHaar roem verspreidde zich naar Rome, waar ze in 1604 naartoe verhuisde. Lavinia werd hier portretschilder aan het hof van paus Paulus V.

Zij ontving talloze onderscheidingen, waaronder een bronzen portret medaillon dat in 1611 werd gegoten door beeldhouwer en architect Felice Antonio Casoni.

Lavinia Fontana stierf in 1614 in Rome. Door haar talent, haar unieke opleiding en de gegeven mogelijkheid zich artistiek verder te ontwikkelen was Lavinia Fontana in staat om de definitie van vrouwelijke kunstenaars opnieuw vast te stellen. Haar naam staat symbool voor het potentieel van vrouwelijk succes en grootheid in de Renaissancecultuur.

DYOC439W4AA4jwC DYLsXTzX0AEn6z7  Portrait of a Lady in Elaborate White Dress with detail, Lavinia Fontana  Afbeelding via: Suzana on Twitter

Dode vissen, uien, bierglazen en meisjes

Standaard
Dode vissen, uien, bierglazen en meisjes

Why should I paint dead fish, onions and beer glasses? Girls are so much prettier, Marie Laurencin

Marie_Laurencin,_c.1912,_Paris

Franse schilder Marie Laurencin (1853-1956) c.1912, Parijs

Nadat ik het prachtige werk van Marie Laurencin
ontdekt had (via Twitter) plaatste ik niet lang daarna geïnspireerd door haar werk een collagefoto met werk van Marie Laurencin op Instagram, en nu deze blogpost over haar. Deze kunstenares verdient absoluut meer naamsbekendheid en eer dan nu nog het geval is.

Er is geen twijfel over mogelijk, vrouwelijke kunstenaars zijn er altijd geweest! Toch zijn ze nog steeds niet standaard opgenomen in de canon van de kunstgeschiedenis.” – Karin Haanappel, via Herstory onderzoek

Marie Laurencin (Parijs 1883 – Parijs 1956) was een Franse kunstschilderes 🎨 die behoorde tot de avant-garde van de kring rond Pablo Picasso in het Parijs aan het begin van de twintigste eeuw. Je kunt ronduit stellen dat zij de kunstwereld op zijn kop heeft gezet en eraan meegeholpen heeft om moderne kunst over de hele wereld vorm te geven.

Het begon ermee dat dat de jonge Marie Laurencin in 1901 door haar moeder naar een school in Sèvres gestuurd, tijdens deze periode leerde zij porselein schilderen.

Paris_Montmartre,_Le_Boulevard_de_Clichy_et_le_Moulin-Rouge

Parijs Montmartre , ca.1900, Le Boulevard de Clichy en le Moulin-Rouge , 18e arrondissement van Parijs . De Académie de La Palette , 104 Bld de Clichy, zou zich in het midden van de foto bevinden.

Later, aan de Humbert-academie, leerde Marie Laurencin Georges Braque kennen en niet veel later ontmoette zij Guillaume Apollinaire en Picasso [ zie mijn eerdere blog op LiRiAn Art over ‘Kijken als Picasso‘ ].

IMG_20180609_202203

Apollinaire and His Friends, Marie Laurencin, 1909

Haar discussies met Picasso en Apollinaire over kunst leidde uiteindelijk tot het ontstaan van het kubisme waarvan Marie Laurencin, onder andere samen met Sonia Terk-Delaunay en Robert Delaunay, een unieke benadering van abstractie kunst ontwikkelde en een van de grondleggers van het kubisme werd.

Het werk van Laurencin toont veel lyrische motieven als sierlijke, dromerige jonge meisjes in pastelkleuren met zachte schaduwen. Tevens vind je de invloed van de Perzische miniatuurschilderkunst en de Rococo-kunst terug in haar werken.

IMG_20180612_192824.jpg

In 1907 debuteerde Marie Laurencin in de “Salon des Indépendants“(een genootschap van aanvankelijk alleen Franse kunstenaars, opgericht in 1884 door een groep schilders die bekend stonden als Les Indépendants, de onafhankelijken).

Natalie_Barney_and_Renee_Vivien.jpg

Natalie Barney (rechts) en haar geliefde Pauline Tarn (dichteres Renée Vivien). Foto via: Otto Studio

Marie Laurencin werd ook lid van salon van Natalie Clifford Barney, de toneel- en romanschrijfster en dichteres. Natalie Barney was de dochter van [ zie mijn eerdere blog; ‘Artistieke activist; Alice Barney-Pike ]. Er wordt van haar verteld dat zij een groot verleidster was.

De salon, die Natalie Barney gedurende 60 jaar zou leiden, was gelegen aan de linkeroever van Parijs en kunstenaars uit de hele wereld kwamen hier bijeen. Barney wijdde zich aan het promoten van vrouwelijke schrijvers door een vrouwenacademie op te richten als reactie op de bestaande, en volledig mannelijke, Franse Academie. Klik hier om meer te lezen

IMG_20180609_202310

Marie Laurencin’s bohemian/gypsie chic interior

over Natalie Clifford-Barney (Engelstalig).

In 1912 exposeerde Marie Laurencin met een grote tentoonstelling in Galerie Barbazanges en in 1920 in de P. Rosenberg galerie. Vanaf 1924 werkte zij ook aan toneelontwerpen en illustreerde boeken; ‘La Tentative Amoureuse’ van André Gide en ‘Alice in Wonderland’ van Lewis Caroll.

Paris_department_land_cover_location_map.svg

Galerie Barbazanges is located in Paris. By Eric Gaba, via: Wikimedia Commons user Sting

Na haar scheiding in 1920 van de Duitse Baron Otto von Waëtjen (met wie zij in 1914 getrouwd was) keerde Marie terug naar Parijs.

In Parijs zou Marie financieel succesvol blijken als kunstenares, tot de economische depressie van de jaren dertig aanvangt. Tijdens de crisisjaren werkte zij als kunstlerares op een privéschool en zij woonde verder tot haar dood in haar geboortestad; Parijs.

En o la la, Parijs, de stad die zoveel kunstenaars gelokt en geïnspireerd heeft.[ zie ook mijn blogpost over Paula Modersohn-Becker; ‘Verliefd op Parijs en schilderen‘ ].

“An artist has no home in Europe except in Paris.” -Friedrich Nietzsche

Bronvermelding onder de video

Geraadpleegde bronnen:

Kuise Giovanna

Standaard
selfport

Afbeelding via mujerespintoras.blogspot.nl

De prachtige en toch ook enigszins vreemde stillevens van Giovnna Garzoni

Ze was een van de eerste vrouwelijke kunstenaars die de kunst van het stilleven schilderen beoefende; de Italiaanse Giovanna Garzoni (1600-1670), dochter van Giacomo Garzoni en Isabetta Gaia. Giovanna Garzoni zou zich later zeer intensief bezighouden met haar carrière.

Europese reizen
Giovanna Garzoni was een van de weinige vrouwen in de 17e eeuw die ervoor koos om te gaan reizen en een opleiding te gaan volgen, in plaats van zich te vestigen en een gezin te stichten. Met haar broer Mattio reisde zij door Europa en zij was prominent aanwezig tijdens de barokperiode in Europa.

Haar werk
In 1616 accepteerde zij een opdracht tot het schilderen van een herbarium via de bioloog/scheikundige Giovanni Vorvino. Haar schilderijen waren zo geliefd dat ze volgens een schrijver haar werk kon verkopen “voor welke prijs die ze maar wilde”.

Giovanna_Garzoni_(Italian_-_Still_Life_with_Bowl_of_Citrons_-_Google_Art_Project

Giovanna Garzoni (Italian – Still Life with Bowl of Citron

Een van de vroegste schilderwerken van Garzoni is een kalligrafie boek uit 1625. Dit werk bevat hoofdletters die aangezet zijn met illustraties van fruit, bloemen, vogels en insecten. Deze onderwerpen zouden later haar specialiteit worden, en tempera op velijn haar voorkeursmedium om mee te werken.

Aangenomen wordt dat Jacopo Ligozzi invloed heeft gehad op haar ontwikkeling als kunstschilderes. Ligozzi schilderde eveneens botanische en zoölogische exemplaren voor de Medici-rechtbank.

bron twitter

Afbeelding via WomensArt, Twitter

Graag geziene kunst
Garzoni’s geraffineerde interpretatie van planten en dieren paste bij de smaak van haar klanten uit het adellijke milieu, zoals de Medici-familie, zij zagen hun villa’s graag verfraaid met decoraties van Giovanna Garzoni.

DeQ5QJ8XUAEqXJ3

Kuise Giovanna
Giovanna Garzoni werd ook wel ‘de kuise Giovanna’ genoemd, dit vanwege haar afgelegde gelofte om ​​maagd te blijven. In 1666 liet Garzoni haar hele nalatenschap na aan de schildersgilde in Rome, de Accademia di San Luca. Echter, op een voorwaarde; dat er voor haar een graf in hun kerk zou komen. Giovanna Garzonie stierf vier jaar later, na een leven van gestage arbeid en constant succes.
BoekentipGiovanna Garzoni Stillevens 2909808734

Gebruikte bronnen
J. Paul Getty Museum
Reveries Under The Signs Of Austen  
Mujeres Pintoras

 

Wonderwoman

Standaard
Wonderwoman

Geschiedenisweetje:
Een paar eeuwen voordat Aletta Jacobs studeerde aan een Nederlandse universiteit, bezocht Anna Maria van Schurman al de Utrechtse universiteit.

Anna Maria Schurman
Anna Maria van Schurman
(1605-1678) was de dochter van Frederik van Schurman en Eva von Harff de Dreiborn, als vierjarige kon zij al lezen en als kind werd zij onderwezen in het Latijn en Grieks. Zij zou zich ontpoppen als een talenwonder, zij beheerste 14 talen, waaronder de Ethiopische taal.

Een vrouw die van vele markten thuis was
Bijna jaloersmakend was Schurman ook zeer getalenteerd in de kunsten, zij leerde gravure techniek, beheerste de papierknipkunst, zij was was klei kunstenares en de eerste kunstenaar die in Nederland pastelportretten maakte. Anna Maria Schurman was ook erelid van het Sint-Lucasgilde van schilders in 1643.

800px-Schouburg_plaat_met_Rembrandt_Schurman_en_Backer

Schouburg Part 1 Plate M with Anna Maria Schurmans, Jacob Adriaensz Backer and Rembrandt, Page 272 of Part 1 of Arnold Houbraken’s Schouburg from 1718

Anna_Maria_van_Schurman (1)

Jan Lievens – Original at UK National Gallery

Eerste vrouwelijke student van Nederland
Anna Maria Schurman werd als eerste Nederlandse vrouw toegelaten aan de Universiteit Utrecht. Zij zou zich ontwikkelen tot een begaafd humaniste, taalkundige, theologe, dichteres en kunstenares , die correspondeerde met belangrijke geleerden uit die tijd.

Labadisten
Anna Maria maakte kennis met een geloofsgroep die zich afzette tegen de gemakzucht van sommige gelovigen, de labadisten. Omdat Anna Maria zich aangetrokken voelde tot deze pure geloofsvorm sloot ze zich aan bij deze groep.

Een zes meter lange boekrol
Dr. Pieta van Beek maakte in het kader van het 76ste lustrum van UU een zes meter lange boekrol over leven Anna Maria van Schurman, hierin staan zesenzeventig opstelletjes. van Schurman. De boekrol heet Het Wereldwonder van Utrechts Academie en heeft als ondertitel: Naam en faam van Anna Maria van Schurman (1636-2016).

Schuermann_Opuscula_Gedichte 290 Brieven
Utrechtse onderzoekers hebben een overzicht gemaakt van de 290 brieven die Van Schurman naar anderen schreef en vertellen hierover op @NPO1

In het museum Martena in Franeker zijn in de Anna Maria van Schurmanzaal kunstwerken van haar hand te zien, als ook voorwerpen uit haar leven.

Meer lezen
Huygens Vrouwenlexicon

Video: Anna Maria van Schurman en het onstaan van de Universiteit Utrecht:

Jan Taminiau: Reflections

Standaard
Jan Taminiau: Reflections

Vanaf 21 april 2018 presenteert het Centraal Museum in Utrecht Jan Taminiau: Reflections, een grootse tentoonstelling over het werk van Jan Taminiau.

Aan de hand van tientallen topstukken wordt de rijkdom en diepte van het werk van Taminiau getoond. Het publiek wordt meegenomen in de wereld van onderzoek, herinneringen, inspiratie, experiment en vakmanschap van één van de meest belangrijke en toonaangevende modeontwerpers van Nederland.

 

Jan_Taminiau_3

Foto: Marc de Groot – styling: Maarten Spruyt – visagie: Irena Ruben

Jan Taminiau (1975 Goirle) staat bekend om zijn gebruik van traditionele, ambachtelijke handwerk & productietechnieken, unieke originele, materialen en stofbewerkingen, naast zijn liefde voor esthetiek. Mede hierdoor ontving hij in 2014 de Grand Seigneur, de belangrijkste Nederlandse modeprijs. Het klassieke en vrouwelijke combineert Taminiau met het conceptuele en experimentele. Hierdoor werd hij al kort na het oprichten van zijn label JANTAMINIAU in 2004 geliefd bij clientèle over de hele wereld.
Met deze monumentale tentoonstelling wil het Centraal Museum bezoekers kennis laten maken met -en met andere ogen laten kijken naar- het werk van deze meester der couture. Naast de kledingstukken staan het ontwerp- en denkproces centraal. Inspiratiebronnen in mode, fotografie, design en kunst, werkwijze en eindresultaat staan met elkaar in verbinding. Hoe komt een couturestuk tot stand? Wat zijn Taminiaus inspiratiebronnen en hoe komen die tot uiting in zijn creaties?

Jan_Taminiau_4

Foto: Marc de Groot – styling: Maarten Spruyt – visagie: Irena Ruben

Het Centraal Museum Utrecht heeft als oudste stedelijk museum van Nederland een toonaangevende museale modecollectie, waarin ook werk van Jan Taminiau. Sinds jaar en dag maakt het museum spraakmakende modetentoonstellingen. Naast nieuw werk uit eigen collectie, worden in deze tentoonstelling spectaculaire bruiklenen uit verschillende musea gepresenteerd. Daarnaast worden topstukken uit het atelier van JANTAMINIAU én unieke en bijzondere stukken uit privéverzamelingen getoond. Voor de vormgeving is een intensieve samenwerking aangegaan met stylist Maarten Spruyt. Het belooft een wervelende tentoonstelling te worden, waarin bezoekers zich kunnen onderdompelen in de wereld van Jan Taminiau.

De tentoonstelling Jan Taminiau: Reflections is te bezoeken van 21 april tot en met 26 augustus 2018 in het Centraal Museum in Utrecht.

Vermijd wachtrijen, koop kaarten online
Alle kaarten voor de tentoonstelling Jan Taminiau: Reflections worden in time slots verkocht. Voor elk time slot is een beperkt aantal kaarten beschikbaar aan de kassa, maar we adviseren alle bezoekers kaarten online te kopen. Klik hier om je kaarten online te bestellen.

Een ode aan Marie Spartali Stillman

Standaard
Een ode aan Marie Spartali Stillman

Marie_Spartali_1868

Marie Spartali Stillman in 1868. Photograph by Julia Margaret Cameron

In het Victoriaanse Engeland werd het vakmanschap van kunstschilders niet als een geschikt beroep voor vrouwen geacht. De Engelse, van Griekse afkomst zijnde, kunstschilderes Marie Euphrosyne Spartali Stillman (10 maart 1844 – 6 maart 1927) doorbrak dit denkbeeld succesvol.

Marie Spartali was niet alleen een klassieke en bewonderde schoonheid, gezegend met charme en een groot gevoel voor humor, als dochter van een koopman en Grieks consul in Londen, Michael Spartali, behoorde zij tot de welvarende en goed opgeleide Griekse gemeenschap van die stad.

Zij groeide op bij de avant-garde van Pre-Rafaelieten, kunstenaars- en schrijvers van het Victoriaanse Londen, en genoot hier een uitstekende en veelzijdige opleiding.

Haar tekentalent als amateur-aquarellist werd al snel ontdekt en Marie Spartali ging, zeer tegen de zin van haar vader, in de leer bij Ford Madox Brown en studeerde daar samen met diens dochters.

Het was door de lessen bij Madox Brown dat zij terechtkwam in de kringen van de prerafaëlieten, Engelse kunstenaars, voornamelijk kunstschilders, in het Victoriaanse tijdperk, die zich afzetten tegen de academische kunst zoals deze toen voorgeschreven werd door de Royal Academy of Arts. De prerafaëlieten wilden terugkeren naar de bestaande eenvoud uit de tijd van kunstenaars levend vóór Rafaël. In 1848 werd het genootschap van de Pre-Raphaelite Brotherhood opgericht, met als belangrijkste leden; William Holman Hunt, John Everett Millais en Dante Gabriel Rossetti.

Dante_Gabriel_Rossetti_-_Marie_Spartali_Stillman (2)

Portret van Marie Spartali door Dante Gabriel Rossetti

Marie Spartali ging werken in de stijl van Dante Gabriel Rossetti en Edward Burne-Jones en trad ook regelmatig op als schildersmodel voor Dante Gabriel Rossetti, Spencer Stanhope, Edward Burne-Jones en James McNeill Whistler.

De onderwerpen van haar schilderijen waren typerend voor de Pre-Raphaelites: vrouwelijke figuren; scènes uit Shakespeare, Petrarca, Dante en Boccaccio en ook Italiaanse landschappen.

Madonna_Pietra_degli_Scrovigni_by_Marie_Spartali_Stillman_(1884)

Madonna Pietra degli Scrovigni by Marie Spartali Stillman (1884)

In 1871 trouwde Marie met de Amerikaanse journalist, schilder en fotograaf William James Stillman die uit een eerder huwelijk drie kinderen had. Marie Spartali en William Stillman kregen samen ook nog eens drie kinderen.

William James Stillman (1828-1901) was de oprichter- en uitgever van The Crayon, Amerika’s eerste succesvolle fine art-tijdschrift. Stillman schilderde met leden van de Hudson River school en was een baanbrekende en creatieve fotograaf.

Loves_Messenger_Stillman_DAM (1)

Love’s Messenger by Marie Spartali Stillman (1885)

Spartali en Stillman woonden achtereenvolgens in Florence en Rome. Marie stuurde geregeld werk in voor exposities in zowel Londen en de Verenigde Staten. Toen William Stillman in 1891 met pensioen ging keerde het echtpaar terug naar Engeland. Na het overlijden van haar echtgenoot in 1901 vestigde Marie zich in Kensington.

The_Rose_from_Armida's_Garden_by_Marie_Spartali_Stillman_(1894)

A Rose from Armida’s Garden (1894) by Marie Spartali Stillman

Marie Spartali-Stillman bleef schilderen tot haar dood in 1927.

Tijdens haar carrière
produceerde Marie Spartali-Stillman  meer dan 150 kunstwerken, die tentoongesteld werden in Londen, Manchester, New York en Boston en zij werd geprezen in de pers door critici als Henry James en James Jackson Jarves.

Het Delaware Art Museum bezit acht van haar schilderijen, dit is echter ook de grootste openbare verzameling van Spartali’s werk ter wereld. De rest van haar schilderijen zijn waarschijnlijk in publiek bezit.

Haar laatste wil en testament bevatte een brief waarin Marie schreef:
Het lijkt nogal absurd om een ​​testament te maken als je geen bezittingen of geld hebt om na te laten.

Marie Spartali Stillman liet verschillende persoonlijke items achter, waaronder enkele herinneringen aan haar leven als kunstenares. 

NB: Euphrosyne Stillman, dochter van Marie en William, was genoemd naar haar moeder en was bekend als Effie. Effie werd net als haar moeder kunstschilder, zo ook stiefdochter Lisa Stillman. Zoon Michael werd architect in de Verenigde Staten.

Tip
Moore Women Artist

Gebruikte bronnen

Dante_Gabriel_Rossetti_-_The_Bower_Meadow

The Bower Meadow,  Alexa Wilding (rechts) met Marie Spartali Stillman (links), geschilderd door Dante Gabriel Rossetti in 1872

 

De verwondering van het licht

Standaard
De verwondering van het licht
“Kleur is de verwondering van het licht.” Marc van Halsendaele, Vlaams dichter

De Noorse kunstschilder Harriet Backer (1845 – 1932) werd bekend door haar schilderijen van diverse interieurs met de focus op lichtinval.

Leestip: Waarom komt lichtval op schilderijen altijd van links? – NRC

Harriet was een van de vier dochters van Nils en Sophie Backer. Het gezin woonden in Holmestrand, Vestfold, in Noorwegen. Vader Nils was scheepskoopman en moeder Sophie was afkomstig uit een rijke familie. De ouders van Harriet Backer hechtte veel waarde aan een opleiding met de focus op muziek en de kunsten.

Harriet_Backer_-_Blue_Interior_-_Google_Art_Project

Opleiding en ervaringen
Geboren in een welgestelde familie, verhuisde zij op twaalfjarige leeftijd naar Kristiania (Kristiania was van 1878 tot 1924 de naam van de Noorse hoofdstad Oslo). Hier ontving zij les aan de Nissen School for Governesses, wat in die tijd de hoogste vorm van onderwijs was die open stond voor vrouwen, en blonk uit in Duits, Frans, Italiaans en Engels. Later volgde zij ook tekenlessen bij de Noorse Johan Mathias Calmeyer (1773 – 1830).  En van 1871 tot 1874 bezocht zij de schilderschool van Knud Bergslien.
AA371361: History

Een vriendschap voor het leven

In 1874, op de leeftijd van 29 jaar, besloot ze een meer formeler studie te gaan volgen in München, Duitsland. Detail; omdat Harriet Backer een vrouw was had ze niet het recht om reguliere cursussen bij te wonen maar kreeg ze privéles van verschillende kunstschilders. Harriet was hoe dan ook vastberaden om zich te specialiseren en concentreerde zich op het kopiëren van de oude meesters en historische onderwerpen. NB: in die jaren was München de plek waar de elite van Noorse schilders samenkwamen en het was hier waar ze ook een levenslange vriendschap met Kitty Kielland sloot. Olav_Rusti-Kitty_Kielland-246x300 Fotocredit: Public domain | Wikimedia Commons | A portrait of Kitty Kielland by Olav Rusti (1850-1920)

Harriet_Backer_-_The_Farewell_-_Google_Art_Project
The Farwell 1878

Kunst boven verwachting
Toen haar vader in 1877 stierf was de verwachting dat Harriet Backer naar huis zou terugkeren. Maar in een brief aan haar moeder, een jaar na het overlijden van haar vader, vertelde zij haar moeder dat kunst maken haar roeping was en dat dit eenvoudig voorrang moest hebben boven haar plichten als dochter. En in datzelfde jaar schilderde ze “The Farewell”, waar je op de achtergrond haar moeder ziet huilen en de jonge vrouw in het schilderij lijkt sterk op Harriet.

Zussen op reis
Van 1878 reisde Harriet Backer door Europa. Zij woonde en werkte van 1878 tot 1888 in Parijs, in het atelier van Léon Bonnat. Tijdens haar reizen werd zij vaak vergezeld door haar zus, de pianiste, componist, feminist en muziekpedagoge; Agathe Backer-Grøndahl (zie afbeelding). Agathe_Backer_Grøndahl
In Parijs werd Harriet Backer sterk beïnvloed door het naturalisme en het impressionisme, met name voor wat betreft de invloed van lichtinval op haar schilderijen.

“To my mind, a picture should be something pleasant, cheerful, and pretty, yes pretty! There are too many unpleasant things in life as it is without creating still more of them.” Pierre-Auguste Renoir

OXLhEzj
By Lamplight – 1890, Harriet Backer | Foto via Wikimedia Commons, fotocredit: Michael

Een eigen tekenschool
Rond 1890 begon Harriet Backer met het geven van tekenlessen en dit groeide in 1892 uit tot een tekenschool die zij tot 1910 zou aanhouden. Ze concentreerde zich voornamelijk op het aanmoedigen en onderwijzen van vrouwelijke kunstenaars, misschien wel omdat ze zich herinnerde hoe moeilijk het voor haar was geweest om les te kunnen krijgen.

standard_backer-harriet_statue Foto via Tore Kirkholt| SNL.no

Erkend talent
Backer verkreeg tijdens leven ruim erkenning voor haar talent en kunstenaarschap, zowel in Noorwegen als in Europa.  In 1889 won zij een medaille op de Wereldtentoonstelling te Parijs, ze ontving o.a. in 1912 de ‘Petter Dass-medaljen’, werd geëerd met de Orde van St. Olav, en in 1982 wordt er een bronzen beeld (in haar geboorteplaats Holmestrand) onthuld van haar en haar zuster Agathe, vervaardigt door haar zus de Noorse beeldhouwer Ada Madssen.

Een rijke carrière
Op 25 maart 1932 overleed Harriet Backer op 87-jarige leeftijd.
Tijdens haar carrière heeft zij ongeveer 180 schilderijen geschilderd, dit waren voornamelijk woonkamers, boerderij- en kerkinterieurs. Interessant detail hierbij is dat zij  haar zus Agathe nooit aan de piano heeft geschilderd hoewel zij haar soms wel als model gebruikte.

Het werk van Harriet Backer is nog grotendeels te zien in het Nationaal kunstmuseum te Olso en het Universiteitsmuseum van Bergen. Bergen-University-modfBergen Université |Fotocredit: Original by Floflo, edited by Aqwis

Gebruikte bronnen: Zie toegevoegde linken in tekst, plus: norwegianamerican, arthurchandler & absolutefacts

Tip: Lees meer over de wereldtentoonstelling van 1889 en 1890 |Karin Haanappel

 

De Bits en Bytes van Ada

Standaard

Wist je dat ADA behalve een voornaam ook een hogere programmeertaal is, die  voornamelijk in de Verenigde Staten gebruikt wordt voor militaire toepassingen. De programmeertaal is genoemd naar Lady Augusta Ada Lovelace, een van de pioniers van de moderne informatica.

 Computerrevolutie
Je staat er misschien niet vaak bij stil maar computerwetenschap heeft onze wereld in veel opzichten veranderd, zowel ten goede als ten kwade misschien. Maar zonder Ada Lovelace hadden we misschien nog wel honderd jaar langer moeten wachten op deze computerrevolutie.

800px-Ada_Lovelace_portrait Pionier
De Britse wiskundige Augusta Ada Byron (geboren 10 december 1815 – overleden 27 november 1852 op 36 jarige leeftijd), na haar huwelijk bekend als gravin van Lovelace, zou de geschiedenisboeken ingaan als werelds allereerste computerprogrammeur. Ada Lovelace-Byron gaf meisjes en vrouwen de boodschap mee dat je op jouw manier wel degelijk de wereld kan veranderen.

9200000021181793 (G)een veelbelovende start
In het leven van Ada Byron speelde haar ouders een grote en cruciale rol. Het huwelijk van haar ouders, Lord George Gordon Byron en Lady Annabella Milbanke Byron, was kort en ongelukkig en binnen een maand na de geboorte van Ada verliet Lord Byron zijn vrouw, voor zijn maîtresse. Ada heeft haar vader daarna nooit meer gezien of gekend.

Jong geleerd is oud gedaan
Haar moeder ging van het standpunt uit dat een rigoureuze studie, geworteld in logica en rede zou helpen om te voorkomen dat Ada zich zou overgeven aan de romantische idealen en humeurige aard van haar vader. En zo kreeg zij al vanaf haar vierde jaar onderricht in wiskunde en wetenschappen en bestudeerde ze de anatomie van vogels, en welke materialen geschikt konden zijn om iets te laten vliegen. Dit was uiteraard ongebruikelijk voor een meisje dat opgroeide in het 19e-eeuwse Engeland.LOVELACE
Ada Lovelace imposed on a digital code background, inside a picture frame.
Bron: Emgravey

Een vliegend paard
Toen Ada Byron 12 jaar was vatte zij het idee op om een ​​gevleugeld vliegapparaat te bouwen; ‘Ik heb een plan‘, schreef ze aan haar moeder, ‘om iets te maken in de vorm van een paard met een stoommachine aan de binnenkant dat zo ontworpen is dat een immens paar vleugels aan de buitenkant van het paard kan verplaatsen, op zo’n manier dat het in de lucht wordt gedragen terwijl een persoon op zijn rug zit.” Wow!

De vader van de computer
Op 17-jarige leeftijd ontmoette Ada Lovelace Charles Babbage, Brits wiskundige,
filosoof, uitvinder en werktuigbouwkundige. Babbage was de ontwerper van de eerste mechanische geautomatiseerde programmeerbare rekenmachine, de voorloper van de elektronische computer. Ada vertaalde voor hem een artikel (geschreven was door de Italiaanse Luigi Fredrico Menabrea) over Babbage’s theoretische analytische motor.

Afgekort AAL
Maar Ada Lovelace ging nog een stapje verder dan vertalen alleen en voegde aan de vertaling haar eigen aantekeningen over de analytische motor, toe. Het artikel werd hierdoor driemaal zo lang als het origineel. In 1843 wordt het artikel gepubliceerd in een Engels tijdschrift met alleen haar initialen, “AAL”. En in noot G, van haar uitgebreide paper, schreef Ada Lovelace hoe de machine kon worden geprogrammeerd met een code om Bernoulli-nummers te berekenen.

The Analytical Engine has no pretensions whatever to originate anything. It can do whatever we know how to order it to perform. Ada Lovelace

Kunstmatige intelligentie
Hoewel Ada Lovelace-Byron ervan uitging dat een computer nooit veel meer zou kunnen dan dat wat mensen zouden bedenken, was zij visionair met haar voorspelling dat computers meer konden doen dan alleen verwerkte (crunch) cijfers verwerken.En dan te bedenken dat we nu al beschikken over intelligente computers; artificiële intelligentie (AL), of anders gezegd, kunstmatige intelligentie. Citaat van deingenieur.nl: ‘De kunstmatige intelligentie (AI) van Deepmind (onderdeel van Google) die aanvankelijk bedoeld was om het bordspel Go te leren, blijkt ook te kunnen schaken.

Meer lezen 
264221 * Onderzoek naar de brieven van Ada Lovelace, door Betty Alexandra Toole
* ComputerHistory.org
* FindingAda.com

Talentvolle tekenaars

Standaard
Talentvolle tekenaars

Helen_AllinghamHelen Allingham, geboren als Helen Mary Elizabeth Paterson (Derbyshire 26 sept. 1848 – 28 sept. 1926) was een Engelse beeldend kunstenares, aquarellist en illustrator.

Van hier naar daar
Helen was de dochter van een plattelandsdokter en de oudste in een gezin van zeven kinderen. Vrij snel na haar geboorte verhuisde haar ouders naar Altrincham in Cheshire. Op 14-jarige leeftijd verloor zij haar vader en zusje aan difterie. Na deze traumatische ervaring verhuisde het gezin naar Birmingham.

Vrouwen in de vroege kunstwereld
Zowel de oma van Helen; Sarah Smith Herford als haar tante Laura Herford beschikte over een tekentalent en wellicht diende zij als inspiratiebron voor Helen. Zij schreef zich op negentien jarige leeftijd in bij de Birmingham School of Design en kreeg hier les van Frederick Walker, Sir Frederick Leighton en Sir John Everett Millais. In 1867 ging zij verder studeren aan de Female School of Art, welke later onderdeel zou worden van de Londense Royal College of Arts.

Vrouwelijke pioniers
Het was ook hier waar haar tante Laura eerder in 1864 als eerste vrouw was toegelaten.
Dit was nog in een tijd waarin de positie van vrouwen in de samenleving nog steeds als passief werd beschouwd en men ervan uit ging dat hun gedrag werd geregeerd door emoties. Zij waren bovendien uitgesloten van de praktijklessen naaktfiguur tekenen. Veel dank dus aan de eerste vrouwelijke pioniers in de kunstenaarswereld die vochten voor gelijke rechten en kansen.

Iets wat helaas vandaag de dag in veel landen nog steeds geen vanzelfsprekend is, of niet meer (denk aan Trumps Amerika waar je voor televisie toe kunt geven dat je vrouwen in hun kruis mag grijpen en evengoed president kan worden. oké, enigzins off-topic :))

9200000039265778
Van mantelzorger naar carrièrevrouw
Helen Paterson gaf haar studie later op om, zoals dat nu heet, als mantelzorger voor haar haar moeder te kunnen fungeren. Wel ging zij later weer werk zoeken, als illustrator en hier werd zij ook zeer succesvol in. Zij vervaardigde met succes illustraties voor kinderboeken en feuilletons, en kreeg uiteindelijk een fulltime en goed betaalde baan bij The Graphic.

De schilder en de dichter
In de kunstenaarskringen ontmoette zij op 26-jarige leeftijd de bijna twee keer zo oude Ierse dichter William Allingham, die redacteur van Fraser’s Magazine was, zij trouwde in 1874 met hem. Na haar huwelijk ging zij zich volledig op de aquarelkunst richten. De drie kinderen die zij samen kregen werden ook vereeuwigde op het witte doek. Bij elkaar heeft zij tijdens deze periode in haar leven meer dan honderd werken geëxposeerd.

In 1881 verhuisde het gezin van het Londense Chelsea naar Witley in het graafschap Surrey. Allingham_Helen_Children_On_A_Path_Outside_A_Thatched_Cottage_West_Horsley_Surrey Helen Allingham (26 September 1848 – 28 September 1926), was a well-known watercolour painter illustrator of the Victorian era. Children On A Path Outside A Thatched Cottage West Horsley Surrey

Van hier naar daar en verder
Hier vond Helen nieuwe inspiratie, in het landschap en de gebouwen van deze omgeving en dit leverde ook haar bekendste en meest populaire werken op. Daarnaast heeft zij ook diverse portretten gemaakt en in Venetië, Frankrijk en Ierland gewerkt.

In 1889 overleed William en moest zij opnieuw alleen de kost verdienen, omdat haar werk erg geliefd was slaagde zij hier goed in. In 1890 werd Allingham het eerste vrouwelijke lid van de vooraanstaande Royal Watercolour Society.

Helen Paterson-Allingham bleef schilderen en exposeren tot het (onverwachte) eind van haar leven. Zij overleed op 78-jarige leeftijd.

Suze Robertson, stoer, strijdvaardig en de evenknie van Van Gogh

Standaard
Suze Robertson, stoer, strijdvaardig en de evenknie van Van Gogh

Suze_Robertson_-_self-portrait_-_1890_-_IB00062106  Zelfportret – 1890 – Suze Robertson
‘Ik hield mij buiten wisselende kunstbegrippen en andere invloeden, waardoor ik er dan ook massa´s tegen mij heb gehad, maar ik troost mij ermee dat ´t beter is om bestreden te worden dan (te worden) genegeerd’ – Suze Robertson in een interview met de Nieuwe Rotterdamsche Courant

 De vrouwelijke evenknie van Vincent van Gogh
Dat wordt wel eens gezegd van Suze Robertson (1855 – 1922), geboren als de dochter van de Haagse koopman John Robertson en Maria Cornelia van der Vliet, en het jongste kind in een gezin met negen kinderen. Haar tekentalent werd ontdekt op een Wassenaarse kostschool in 1877 en na het volgen van de opleiding beeldende kunsten vangt haar carrière als tekenlerares aan. Rond 1883 besluit zij om zich volledig aan het schilderen te gaan wijden. 

Een rel die weinig om het lijf had

Lena_door_Suze_Bisschop-Robertson (1)
Suze Robertson was niet alleen stoer om te zien maar ook voortvarend in het maken van keuzes. Tijdens haar studie bijvoorbeeld kwam het tot een heuse rel toen Robertson eiste dat zij net als de mannelijke studenten toegelaten zou worden tot de ‘naaktklasse’. En ondanks dat de kranten er schande van werd spraken wist zij door te dringen tot de lessen. Het resultaat was o.a. het schilderij; Lena – zittend naakt, datum: gemaakt voor 1923, zie hierboven.

Suze_Robertson_-_still_life_-_1922_-_RIJK01_M-SK-C-1678-00_X Stilleven door Suze Robertson

‘Schilders die geen coloristen zijn, doen aan illumineren en niet aan schilderen’ – Eugène Delacroix in ‘Ik heb het niet over middelmatige mensen‘ 9200000022376707

Vrouwen in de kunst
Suze Robertson leefde in de tijd van de Haagse School, studeerde met Breitner en werd vooral bekend als coloriste. In vergelijking met haar tijdgenoten werd haar werk expressionistisch genoemd. Robertson was een van de weinige avant-gardisten, een voorloper van het expressionisme, van haar tijd.

Suze_Robertson_-_landscape

Evening landscape, oil on panel
Datum: tussen 1900 en 1910 Huidige locatie: Kröller-Müller Museum

Wist je dat
In de tijd van opkomende industrie en verstedelijking werd het leven van dichtbij en de schoonheid van de natuur ontdekt. Overal in Europa ontstonden, in navolging van de kunstenaarskolonie Barbizon, bij Parijs 
kunstenaarskolonies *.  Zo ook op de Veluwe in Nederland, hier deden kunstenaars in de loop van de 19e eeuw nieuwe inspiratie op in de omgeving van, en rond Nunspeet* Tip: pdf leesfragment kunstenaarskolonies

‘Vanaf 1880 komen er vele kunstenaars naar de ongerepte noordelijke Veluwe. In eerste instantie lijken het alleen mannelijke kunstenaars te zijn, maar ook vrouwelijke kunstenaars trekken naar deze omgeving om te schilderen. Het is een periode waarin steeds meer vrouwen het penseel ter hand nemen om als kunstenaar van te leven.’ Bron 

Kunstenaarskolonies
Vanaf 1880 kwamen er veel kunstenaars naar de omgeving van de mooie noordelijke Veluwe. In eerste instantie waren dit voornamelijk mannelijke kunstenaars maar later, in de periode van 1880-1950, zijn er ook ruim vijftig vrouwen voor kortere of langere tijd op de Noordwest Veluwe werkzaam geweest, waaronder ook Suze Robertson.

Bekendheid
Robertson zocht voor haar onderwerpen voornamelijk in Brabant, net zoals Vincent van Gogh dat ook deed. Ook werd Suze Robertson net als Van Gogh geboeid door het dagelijkse leven van eenvoudige mensen. Haar werk is net zo krachtig te noemen als dat van Van Gogh, zo niet krachtiger. Zoals bijvoorbeeld met haar; Boerenvrouw aardappels schillend – olieverf op paneel, gemaakt tussen 1875 en 1922.

Boerenvrouw_aardappels_schillend_Suze_Robertson_1922.jpg

Suze Robertson;
‘Wilt u het niet hebben – goed, maar anders moet u het maar nemen zoals ik het maak.’

Persoonlijk
Ondanks een zekere weerstand die Robertson’s werk ook ondervond, werd haar werk wel (h)erkend als dat van een groot schilder. Persoonlijk vind ik het onbegrijpelijk dat Suze Robertson niet even bekend is geworden als Vincent van Gogh. Maar, daar komt misschien wel verandering in.

Vrouwen uit de kunst
Want niet alleen in haar eigen tijd werd haar werk al zeer gewaardeerd, ook nu nog weten de kunstwerken van Suze Robertson andere kunstenaars te inspireren. Zo is er van 2 september 2017 t/m 4 maart 2018  in het Noord-Veluws Museum de tentoonstelling  ‘VROUWEN UIT DE KUNST!‘ te bezichtigen.
De tentoonstelling werd 1 september 2017 officieel geopend door kunstenares Marte Röling.

Tekenkunst
En in het Museum Boijmans Van Beuningen ligt het accent van de vaste collectie dan wel op kunst van na 1945 maar er is ook aandacht voor de tekenkunsten van Suze Robertson. De vaste collectie bevat ook grote namen als Mark Rothko, Pyke Koch, Anselm Kiefer, Donald Judd, Paul Cézanne maar ook een minder bekende kunstenaar als Kees Timmer en last but not least, Suze Robertson (met in deze link nog een zeer lezenswaardig artikel).

Tip
Videotip (in de link):  75 jaar Nederlandse kunst. 1850-1925. IV Drie kunstenaressen
van  – ‘Artetcetera. Kunst in woorden / Words about art’
2 t/m 10 betreft werk van Suze Robertson.

En: De collectie als tijdmachine
In deze video bezoekt Carel Blotkamp de nieuwe collectieopstelling samen met Rudi Fuchs, kunsthistoricus, kunstcriticus en voormalig directeur van o.a. Stedelijk Museum Amsterdam.