Het Boek van de Stad der Vrouwen

Een nieuwe blog en vlog, dit keer over het boek:

Het Boek van de Stad der Vrouwen,
Christine de Pisan

Na het zien van een schilderij en het lezen van een korte levensbeschrijving van Christine de Pisan was mijn interesse gewekt. Dit resulteerde in een blog over haar bijzondere leven en op het YouTube kanaal van Lirian Leest nu ook een korte vlog over dit boek.

Het boek van de stad der vrouwen, een vertaalde novelle – Voor Lirian Leest, 50 boeken – 1 jaar

Over het boek
Het Boek van de Stad der Vrouwen is een allegorisch werk (een uitgewerkte metafoor: symbolische voorstelling van een idee die gedurende het gehele gedicht, verhaal of boek wordt volgehouden) werk van een Franse schrijfster uit de 15e eeuw (1364-ca. 1430); Christine de Pisan ( of Pizan).

De Pisan neemt in dit verhaal stelling tegen de in haar tijd heersende negatieve opvattingen, de vijftiende-eeuwse vooronderstellingen, jegens de vrouw.

Het boek is een bijzonder boek in meerdere opzichten, De Pisan was de eerste vrouw die wereldliteratuur schreef, en het boek is na zoveel honderd jaar nog steeds akelig actueel!

Over de schrijfster
Christine de Pisan begon met schrijven nadat ze op 25-jarige leeftijd weduwe was geworden. Ze werd daarmee een van de eerste vrouwen die een professionele literaire carrière begon en zo haar gezin en haar familie (na het overlijden van haar man en het verliezen van de status aan het koninklijke paleis dat ze genoten tijdens het leven van haar echtgenoot) kon onderhouden.

Citaat
‘Daarbij is haar boek een zeer vroeg stukje vrouwenstudie. De Pisan vertelt over de heldinnen uit legendes en uit de historie, die wijsheid en moed bezaten, maar die in de door mannen beschreven geschiedenis werden verzwegen of van wie een vals beeld werd gegeven. Tussen de bedrijven door rehabiliteert ze de zure Xantippe en de hekserige Medea, en vertelt vermakelijke verhalen over gevechten tussen ridders en Amazones.’

Recensie
‘Christine de Pisan heeft een betoverende, uitdagende, door en door twintigste eeuwse stem.’ New York Times

De kunst van het schrijven
En dat is helemaal waar, geen moment heb je het idee middeleeuwse wereldliteratuur te lezen en dat is toe te schrijven aan de tijdsoverstijgende gave van Christine de Pisan, de kunst van het schrijven dus.

Lirian Leest – het Boek van de Stad der Vrouwen

Boekenvlog

Nieuw
Lirian Leest op YouTube

Met korte reviews, bevindingen of aanbevelingen, gedichten of quotes.
De aftrap is met een boek over een voor mij geliefd onderwerp,

Engeland;

MInd The Gap, van Titia Ketelaar

Tekst loopt door onder de video

Lirian Leest – Boek 19 – Mind the Gap, Titia Ketelaar

En waar mijn liefde voor Engeland nu vandaan komt? Die was er eigenlijk altijd al, via boeken en series en documentaires over Engeland. En na een bijzondere vakantie in Engeland (leestip! :)) wilde ik het liefst zo snel mogelijk weer terug naar ‘England’ (maar aangezien ik in werkelijkheid niet zo heel reislustig ben en we nu in een corona tijdperk verkeren, kan dat nog wel even duren vrees ik).

Lirian Leest in Engeland

Of misschien is het wel vanwege de vele kleine boekenwinkels-, liefdadigheidsboekwinkels en antiquariaten die Engeland herbergt.

Door Cees Buddingh’, 1918 – 1985 (Nederlands dichter en prozaïst) in Engelse zondagen werd het zo verwoordt;

‘Mijn huis staat met boeken vol gestapeld, het zijn er nu over de dertienduizend, denk ik, maar iedere keer als we in Engeland zijn brengen we er toch wel weer minstens honderd terug. Maar het is zo fascinerend om al die vaak kleine zaakjes na te speuren. In Totnes. In Westward Ho (nu helaas verdwenen). In Barnstaple. In Marlborough. In Ripon. In, ja, noem maar op. Een van de redenen is natuurlijk dat Engelsen zo’n enorm rijke literatuur hebben, ik zeg altijd: het creatieve genie van de Nederlanders is in de schilderkunst gegaan en van de Engelsen in hun literatuur; onze Shakespeare heet Rembrandt. En van al die boeken – zeker uit de eerste helft van deze eeuw – is dikwijls zo weinig herdrukt. Je moet dus de oorspronkelijke uitgaven hebben.’ C. Buddingh’, Engelse Zondagen

Engelse stads- en dorpstaferelen, geschilderd door Klaus Moritz, in kleur, Met verhalen van Cees Buddingh’

Voor nu, blijf verbonden, blijf lezen en Groet in beweging An, van Lirian

Verademing, Koen de Jong, Bram Bakker

Boek 20

Lirian Leest, 50 boeken – 1 jaar

Je staat er misschien niet bij stil maar een verkeerde manier van ademhalen kan er voor zorgen dat je opgebrand raakt, slecht slaapt en verschillende klachten veroorzaken.

Lirian Leest, Lees Mee

Uit het boek; ‘In rust is een ademfrequentie van 6 x per minuut genoeg. Toch ademen sommige  mensen 10, 12, 14, 16 tot wel meer dan 20 x per minuut.

Ik had er nooit zo bij stilgestaan maar nu ik mijn manier van ademhalen aan beter kunnen hardlopen heb gekoppeld gaat er wel een wereld voor me open.

Ook ik ademde veel te snel en oppervlakkig. Doe dit maar eens een geruime tijd en je denkt dat het A) normaal is en B) je stresslevel schiet omhoog.

Foto door Tirachard Kumtanom op Pexels.com

In dit boek gelukkig meer uitleg over het ademhalingssysteem en over het belang om voor- en na inspanning een ademhalingsoefening te doen.

Simpel maar zo doeltreffend. En ik merk nu al profijt van bewuster met je ademhaling omgaan. Ik kan mijn energie tijdens het lopen nu beter verdelen!

Afb.: @Lirian – Coopertest voldoende en goed

Dit boek is op het lijf geschreven voor iedereen die wel wat meer ontspanning en energie kan gebruiken. En dat met zo’n simpel maar zelden ingezet middel; je ademhaling.

Tip
Op de site van Sportrusten kun je gratis webinars bijwonen waar je vragen kunt stellen, verschillende filmpjes vindt en extra uitleg bij de oefeningen.

Lost In A Good Book – Lirian Leest

De weg naar huis

Gek genoeg heb ik de afgelopen dagen minder dan anders gelezen, uitgezonderd op wat oude bladen en kranten na.

Deze ongewone tijd is dan ook niet voor niets voor veel mensen een periode van bezinning en kijken naar wat er echt toe doet. We zijn min of meer even stilgezet.

Uitgezonderd de mensen in vitale beroepen dan, van vakkenvullers tot schoonmakers en van artsen tot verpleegkundigen (en vul maar in voor jezelf), en voor iedereen die thuis werkt, de thuiswerkende ouders die onderwijs geven, iedereen die afstand houdt.. voor jullie allemaal niets dan hulde en lof.

In ‘De weg naar huis’ las ik iets dat ik zeer slaat op deze tijd, waarin we ineens veel meer met elkaar delen dan hiervoor misschien wel het geval was.

Zoals in deze overpeinzing:
‘Over een paar maanden word ik veertig, maar hier, tussen de wanden van het ravijn, met haar dat stijf staat van het zilt en sproetjes op mijn schouder door de zon, voel ik me dit jaar voor het eerst jong. Ik denk aan iedereen van mijn leeftijd die een groter, mooier, huis wil, hoge hakken, een nieuw kapsel, de beste scholen. Ik wil alleen dit: mijn lichaam bewegen tot het moe is en vies, verhalen schrijven, buiten slapen en zo lang mogelijk en intens mogelijk houden van mijn meiden en Steve.’

Een andere passage viel mij op vanwege de herkenning die zus Ri en mij onze Lirian De reis deed starten; *

‘Jarenlang werd de dag dat mijn vader wegging en wat vlak daarna volgde doodgezwegen. Dat iets tegelijkertijd compleet vergeten kan worden en absoluut bepalend is, is de merkwaardigste vorm van afbakening.’

Een gebundelde versie van een aantal van onze blogposts, die geschreven zijn in de periode waar wij op zoek waren naar antwoorden vanuit onze ervaring met een vergelijkbaar zwijgen binnen onze familie, kun je binnenkort downloaden via Lirian.nl

Ons kadootje aan jullie in tijden waarin lezen nog belangrijker is dan ooit ervoor.

Lirian Leest

De boekrecensies met een vleugje Lirian zijn verhuisd naar Lirian Art. Want zeg nu zelf, schrijven en lezen is in tijden van online bezig zijn toch een heuse kunst te noemen.

Lirian is al even op reis. De reis begon voor de zussen na het zien van de film Wild, we lazen het gelijknamige boek, en kwamen in beweging. En boeken brengen ons nog steeds in beweging, net zoals kunst, muziek, cultuur en reizen. Zus An, van Lirian, is ook graag letterlijk in beweging.

TIP: onze eerdere boekrecensies vind je op Lirian.nl

In deze boekenpost staat voor Lirian Leest – 50 boeken in 1 jaar, elk jaar –boek nummer 6 centraal; Het Vrouwenhart, werkboek. Je hart gezond houden, zo doe je dat, geschreven door Dr. Janneke Wittekoek.

(Boekomslag Het vrouwenhart, werkboek. Je hart gezond houden, zo doe je dat, Dr. Janneke Wittekoek.)

💙

Een boek over gezondheid met de nadruk op preventie en leefstijl. Met gezondheid is het veelal geluk of pech hebben maar gelukkig zijn sommige aandoeningen wel te voorkomen of beter te doorstaan wanneer je in een goede conditie verkeert. Je conditie verbeteren bereik je door meer te bewegen, door je getallen te kennen en door je stressniveau te verlagen.

“Stress is een boosdoener van vele gezondheidsproblemen.” & “Lachen is gezond.” Aldus Freek de Jonge, die dan ook pleit voor les in ‘levenskunst’ op de basisschool om kinderen te leren hoe je het best voor jezelf kan zorgen.

Stress bestrijd je behalve met het aanpakken van de bron, het beste met beweging. Iets wat ook sterk naar voren komt in het boek Het vrouwenhart.

Omdat het een werkboek betreft licht ik de leukste beweegtip (voor mij dan in ieder geval :)) er ook even uit. Het is een museum tip:
Wandelend in een museum zet je al snel 10.000 stappen per dag en je hebt nog genoten ook. Het Rijksmuseum alleen al is goed voor 50.000 stappen.

Voor de balans ook een rust-tip uit het boek; “Pas op met social media en apps, daardoor krijg je het idee dat je dingen moet doen: je moet iemand beantwoorden. Al die prikkels zijn helemaal niet goed voor je.

Dit boek is niet bedoeld om in een keer uit te lezen maar om actief mee aan de gang te gaan. Leg het in het zicht en haal er elke keer iets anders uit om aan te pakken.

Beweegtip
Doe als de grote denkers voor ons, ga nu meteen naar buiten om lekker een stuk te gaan wandelen. Lezen en wandelen, het is allebei zo goed voor je gezondheid en, voor het opdoen van nieuwe ideeën.

Leestip
Lezen is leuk maar lezen kan ook lastig zijn. Daarom hier: Bron, 7 tips om meer te gaan lezen.

Boekennieuws
De vijf beste boeken volgens Quotenet voor bij het haardvuur. Bron

Boekenquote
Books open your mind, broaden your mind, and strengthen you as nothing else can’. William Feather

Boekenclub
Volg de Facebookgroep van Lirian Leest en kom in contact met andere lezers.

Lezen in tijden van Corona

Het kan nu echt niemand meer ontgaan zijn, we leven in een periode die de geschiedenisboekjes in zal gaan zoals dat heet. Een tijd waarin van de een meer gevraagd wordt dan van een ander. Ik denk hierbij aan mensen in de zorg die deze crisis voor ons in de voorlinie uitvechten. Laten we doen wat we kunnen om deze toch al overbelaste beroepsgroep te ontlasten en dat kan net zo simpel als dat het moeilijk (blijkt) te zijn.

Moeilijk of niet, niemand ontkomt eraan, afstand houden van elkaar en handen wassen, repeat, repeat, repeat!! en dat voor de komende weken. Alleen zo kunnen we voorkomen dat de situatie hier net zo dramatisch en ongelooflijk triest als in Italië verloopt.

Vind hier de laatste informatie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over COVID-19.Rijksoverheid.

Respect voor iedereen die zich aan deze o zo belangrijke maatregelen houdt. 

En nogmaals, ga alleen winkelen als dat nodig is, hamster dan niet als een razende en blijf ook, juist, in de winkel op gepaste afstand van elkaar!!
En hoe moeilijk het ook is, hou je kind(eren) bij andere kinderen vandaan.

Onthoud, alleen samen kunnen we de verspreiding van dit virus sturen en het verloop van de aantallen maximaal controleren.

💪

Ook en vooral heel veel respect voor onze mensen in de zorg. Alle maatregelen die genomen zijn en worden, zijn er om jezelf te beschermen en als je in de situatie komt dat je wel zorg nodig hebt die ook kan krijgen. En om de mensen die jou dan moeten/willen helpen daarvoor op de been te houden.  

🙌

En niet in de laatste plaats ook respect voor alle thuisonderwijs gevende ouders. Zij zijn het die voor de moeilijke taak staan kinderen bij andere kinderen vandaan te houden voor de komende tijd. Gelukkig zijn er veel online tools te vinden op internet* waarmee kinderen op een leuke en educatieve manier kunnen worden onderlegd. En ouders delen deze kanalen dan ook ruim onderling via whats-app groepen en social media.

💻

Dit gaat even duren maar het komt goed, dus hou vol allemaal.

❤

En om van de nood een deugd te maken, na het wandelen (waarbij andere mensen zorgvuldig vermeden) boek 14 uitgelezen;
Homo Deus.

Homo Deus – Yuval Noah Harari

Klik hier voor een leesfragment

En hoe actueel kan een boek zijn?!
Luister en kijk hieronder naar wat de auteur van onder andere Homo Sapiens en Homo Deus, Yuval Noah Harari, te zeggen heeft over het Corona virus, onze huidige wereld, en hoe dit virus onze manier van leven definitief kan beïnvloeden of zelfs veranderen.

Een citaat uit dit boek met daarin de boodschap elkaar verhalen te vertellen, online voorlopig, in deze bizarre tijd, maar toch.

‘Yet in truth the lives of most people have meaning only within the network of stories they tell one another.’ Yuval Noah Harari, Homo Deus

* Online thuisonderwijs
De voorleeshoek
– Hoe geef je thuisonderwijs aan kleuters?
Kleuteruniversiteit
Thuis naar school
NPO3 wordt ingezet voor onderwijs en educatie
– Elke dag een verhaaltje en een opdracht in de Corona-klas
– Thuis leren programmeren met de programmeertaal “Hedy” voor kinderen: introductie filmpje of gelijk aan de slag
Museum kleurplaten
– En voor in de pauze van de thuis juffen en meesters is er vanaf komend weekend de online leesclub van Bas Heijne, ‘Samen lezen in tijden van Corona’ of ga online musea bekijken.

En tot slot
Stay Safe & Spread Love

'De geniale mislukking van de middeleeuwen' door Raoul Bauer

Verschijnt 12 maart bij Sterck & De Vreese

Historicus Raoul Bauer constateert dat de huidige beschaving haar immense kennis en groot technisch kunnen niet in dienst van, maar eerder ten koste van de mens gebruikt. Hij meent dat aan de basis van de huidige crisis een ontspoorde rationaliteit ligt die zijn oorsprong vindt in het twaalfde-eeuwse conflict tussen geloof en rede. 

Ongetwijfeld is de twaalfde eeuw een van de boeiendste perioden uit de westerse beschavingsgeschiedenis. Het was een tijd vol creatieve vernieuwing. Een periode ook waarin de ontmoeting tussen twee invloedrijke denkers plaatsvond. De geleerde Abelardus benaderde de werkelijkheid rationeel, de mysticus Bernardus van Clairvaux hechtte alleen waarde aan een religieus-intuïtieve kennis. Tussen beide genieën had het tot een vruchtbare dialoog kunnen komen. Het liep evenwel uit op een regelrechte confrontatie.

Abelardus werd weliswaar het zwijgen opgelegd maar zijn rationele zoektocht naar kennis en waarheid bleef overeind: geloof en rede, intuïtie en wetenschap werden voor eeuwen elkaars tegenpolen. Een evenwichtig mens- en wereldbeeld werd hierdoor vernietigd.

Raoul Bauer, historicus en doctor in de letteren, is emeritus hoogleraar cultuurgeschiedenis. Hij publiceerde bij uitgeverij Sterck & De Vreese eerder Karel de Grote en Niet meer blaffen naar de maan.

Raoul Bauer – De geniale mislukking van de middeleeuwen | Sterck & De Vreese | ISBN 978 90 5615 587 2 | paperback,  144 pagina’s | verkoopprijs € 17,50

De geniale mislukkig van de middeleeuwen is een bewerkte versie van een eerder verschenen boek van deze auteur. *  

* NB: een van de eerder verschenen boeken van Raoul Bauer is ‘De Twaalfde eeuw, een breuklijn in onze beschaving’. Dit boek is voor zover ik heb kunnen achterhalen alleen nog tweedehands verkrijgbaar.

Boeken- en bibliotheekgeluiden

 So many books, so little time.
― Frank Zappa (1940-1993)

Ik hou van zoveel dingen dat ik daar elke de dag wel iets over zou kunnen posten. Bijvoorbeeld zoals nu, over mijn liefde voor boeken.

1024px-Melk_-_Abbey_-_Library

Library at Melk Abbey in Austria


Boekenliefde
Mijn liefde voor boeken uit zich in het lezen van boeken, het kijken naar boeken, het huren van boeken, het kopen van boeken en het schrijven over boeken. En om die reden heb ik ook bijna 18 jaar met veel plezier in een bibliotheek gewerkt.

Reden genoeg dus voor een fotopost over de mooiste bibliotheken.

1024px-Long_Room_Interior,_Trinity_College_Dublin,_Ireland_-_Diliff

The Long Room of the early 18th century Trinity College Library in Trinity College, Dublin, Ireland | via Diliff on WikiCommons

Boeken en bibliotheekgeluiden
De bibliotheek in Greycott bevat boeken die qua onderwerp variëren van geheimzinnige boeken tot geschiedenisboeken over de stad en de omgeving, en heeft een uitgebreide catalogus met privébrieven en familiegegevens die tot vele generaties teruggaat. Dit maakt deze bibliotheek bij uitstek geschikt voor rustig onderzoek en reflectie.

Kijk en geniet
Ben je net als ik een boeken- en bibliotheekliefhebber, dompel je dan 2 uur lang onder in het beeld en geluid van een van de grootste privécollecties oude en nieuw verschenen boeken van lokale auteurs in de bibliotheek van Greycott.

 

Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh

Amsterdam, 4 juni 2018

Het vandaag verschenen boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh geeft een overzicht van Van Goghs beroemde Japanse prentencollectie, die circa 660 prenten bevatte. Aan de hand van nieuw onderzoek stellen de auteurs het bestaande beeld van Van Gogh bij: hij kocht de prenten in Parijs niet uit liefhebberij, zoals steeds wordt aangenomen, maar verwierf ze met het doel om ermee te gaan handelen. Ook tonen de auteurs aan dat de kleurrijke Japanse houtsneden van kunstenaars als Hiroshige, Kuniyoshi en Kunisada een van de meest krachtige, creatieve inspiratiebronnen achter Van Goghs werk werden en van cruciale invloed waren op de richting die hij als kunstenaar insloeg.
Naast het boek lanceert het Van Gogh Museum een online overzicht van de volledige collectie. Spectaculair onderdeel zijn verdwenen, nooit eerder tentoongestelde werken uit Van Goghs verzameling Japanse prenten: circa 50 werken uit privé- en museale collecties zijn door het Van Gogh Museum opgespoord en virtueel herenigd met de verzameling. De prenten zijn als hoogwaardige kleurenafbeeldingen in hoge resolutie gratis te downloaden.
Het boek en de website vormen een verdieping van de tentoonstelling Van Gogh & Japan (te zien t/m 24 juni) waarin aan de hand van meer dan 100 kunstwerken de invloed van Japanse kunst op het leven en werk van Van Gogh wordt getoond.

9200000093002737

JAPANSE PRENTEN – De collectie van Vincent van Gogh

Nieuw onderzoek
Het boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh – geschreven door Chris Uhlenbeck, Louis van Tilborgh en Shigeru Oikawa – gaat gedetailleerd in op Van Goghs verzameling, analyseert de samenstelling en kwaliteit ervan en toont een ruime selectie van bijna 150 prenten die Van Gogh in zijn bezit had. Van Tilborgh beschrijft hoe Van Gogh de Japanse prenten verwierf en op welke wijze hij ze gebruikte. Hij kocht de prenten in Parijs niet uit liefhebberij, zoals steeds werd aangenomen, maar verwierf ze met het doel om ermee te handelen. En al behoorden de prenten die Van Gogh bij kunsthandelaar Siegfried Bing aankocht niet tot het neusje van de zalm, toen de verkoop niet van de grond kwam, raakte Van Gogh er diep aan verknocht en liet hij zich erdoor inspireren in zijn eigen kunst. De ongebruikelijke, kleurrijke en vrolijke motieven boden de kunstenaar naast inspiratie ook troost.
Specialist in Japanse prenten Chris Uhlenbeck analyseert de geschiedenis en samenstelling van de collectie: de kwaliteit van de kleurenhoutsneden, welke kunstenaars goed in de verzameling vertegenwoordigd zijn – naast onbekende kunstenaars zijn dat bijvoorbeeld Hiroshige, Kuniyoshi en Kunisada – en welke juist ontbreken, en de fascinatie voor bepaalde motieven. Shigeru Oikawa beschrijft de westerse interesse in crépons, felgekleurde prenten op gekreukeld papier – een specifiek soort kleurenhoutsnede waar Van Gogh zeer van gecharmeerd was. Oikawa onderzoekt hoe de crépons werden gemaakt en welke zich in Van Goghs verzameling bevonden.
Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh is een uitgave van het Van Gogh Museum i.s.m. uitgeverij Tijdsbeeld en verschijnt in het Nederlands en het Engels. Het boek is mede tot stand gekomen dankzij de bijdrage van de Turing Foundation en de Japan Foundation. De Engelse co-editie wordt uitgegeven door Thames & Hudson (London/New York). Prijs: € 35.

Website: alle prenten van Van Gogh & verdwenen werken
Vanwege lichtgevoeligheid en omvang is het onmogelijk de Japanse prentencollectie van Van Gogh in zijn volledigheid en permanent tentoon te stellen. Internet biedt hierin een uitkomst: tegelijk met het verschijnen van het boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh lanceert het Van Gogh Museum een volledig online overzicht van de verzameling Japanse prenten. Hierin is de collectie permanent te bewonderen, de prenten in het beheer van het Van Gogh Museum zijn gratis en in hoge resolutie te downloaden.
Spectaculair onderdeel van de website zijn de ‘verdwenen’ werken uit Van Goghs verzameling Japanse prenten. Van Gogh gaf regelmatig prenten weg aan familie of ruilde ze met bevriende kunstenaars. Zo zijn deze werken verspreid geraakt over de hele wereld. Circa 50 van deze werken zijn door het Van Gogh Museum opgespoord en binnenkort op de website met de verzameling herenigd.
De prenten op de website zijn voorzien van allerlei trefwoorden die de collectie meer reliëf geven. Zo wordt bijvoorbeeld in één klik zichtbaar dat Van Gogh veel prenten met vrouwelijk schoon uitkoos, dat hij opvallend veel prenten met bomen had en dat hij vaak viel voor de relatief nieuwe, felgekleurde prenten uit de latere Meiji-periode. Door de belangrijkste trefwoorden en de voornaamste kunstenaars van verklarende teksten te voorzien wordt extra context gegeven aan de collectie. Ook bijzonder zijn de dwarsverbanden die gelegd worden tussen de Japanse prenten en de werken van Vincent van Gogh. Het is daarmee voor de bezoeker mogelijk om vanuit een prent direct door te klikken naar bijvoorbeeld de kopie die Van Gogh ervan maakte of naar het geschilderde portret waar het werk op de achtergrond te zien is.

vangoghmuseum-s0176V1962-1920

Amandelbloesem, Vincent van Gogh (1853 – 1890), Saint-Rémy-de-Provence, februari 1890 – Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

Symposium
In het kader van de tentoonstelling Van Gogh & Japan organiseert het Van Gogh Museum een symposium op 6 en 7 juni. Onderzoekers van 19de-eeuwse westerse kunst gaan in gesprek met specialisten op het gebied van Japanse kunst over onderwerpen als japonisme, primitivisme en Van Goghs Japanse prentencollectie. Zie hier voor het volledige programma.

Van Gogh & Japan
De collectie Japanse prenten van Vincent van Gogh is eigendom van de Vincent van Gogh Stichting en in permanente bruikleen in de collectie van het Van Gogh Museum. In de groot opgezette tentoonstelling Van Gogh & Japan toont het museum een brede selectie. Van Gogh & Japan laat aan de hand van meer dan 100 kunstwerken zien hoe verstrekkend de invloed van Japanse kunst op het werk van Van Gogh was. Ter gelegenheid van Van Gogh & Japan is het Van Gogh Museum elke zaterdagavond geopend tot 21 uur, de tentoonstelling loopt t/m 24 juni.

vangoghmuseum-s0195V1962-1920

Boomwortels – Vincent van Gogh (1853 – 1890), Auvers-sur-Oise, juli 1890 – Van Gogh Museum, Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting )

Waarom zou ik liegen?

 “Waarom zou ik liegen en mij anders voordoen dan ik ben?” ~ Marie Bashkirtseff

9200000022376663 In 1873 komt een 14-jarig meisje van Russische adel aan bij een Franse villa aan het zonovergoten Middellandse-Zeegebied. In een klein dagboek begint zij de gebeurtenissen van haar dagen aan zee te beschrijven.
Wanneer zij elf jaar later veel te jong overlijdt heeft zij duizenden duizenden dagboekpagina’s vol geschreven en een groot en een veelzijdig portret van haar leven geweven. Een keuze van wat zij toevertrouwde aan haar dagboek is in Nederland uitgegeven onder de titel ‘Waarom zou ik liegen

Vroeg wijs en zeer zelfbewust
Marie_Bashkirtseff_-_Der_Regenschirm_-_1883.jpeg Marie Bashkirtseff wilde zangeres worden maar vanwege keelklachten (later bleek dat zij aan tuberculose leed) wilde zij zich toeleggen op de schilderkunst en ging zij in de leer bij Tony Robert-Fleury, aan de gerenommeerde Parijse Académie Julian. Zij ging samenwerken met de bekende naturalistische schilder Jules Bastien-Lepage, die later ook haar hartsvriend zou worden.
Haar stijl was naturalistisch; een tijdloze schilderstijl uit de late negentiende eeuw die dicht bij het realisme staat.

Feministe pur sang
Marie was niet alleen schilder, zij was ook schrijver en zij wilde enkel de waarheid vertellen. Al op twaalfjarige leeftijd schreef zij in haar dagboek:

“I was born to be a remarkable woman; it matters little in what way or how. … I shall be famous or I will die.” Marie Bashkirtseff

In 1881 schreef Marie Bashkirtseff onder het pseudoniem Pauline Orrel verschillende artikelen voor de feministische krant La Citoyenne van Hubertine Auclert. Een van haar uitspraken was: “Als ik een man was, had ik Europa veroverd”. Marie keerde zich tegen het beeld van die tijd (?!), de negentiende-eeuwse samenleving die vrouwen oplegde mooi en dienstbaar te zijn.

Haar arrogante kant
Bashkirtseff Marie groeide op in een rijk en welgesteld gezin. Zij woonde riant, leerde o.a. Latijn en paardrijden en kon kopen wat zij wilde. Maar, dit maakte haar ook arrogant, zoals te lezen valt in NRC.nl: ‘Marie leefde in onvoorstelbare rijkdom en ontleende daaraan de gebruikelijke arrogantie, in die tijd, in die kringen. Haar negerknecht, Chocolat geheten, wordt naar hartenlust vernederd.’ Bron

Een eenzaam bestaan
Marie’s leven was onstuimig enthousiast in haar gepassioneerde streven een intellectueel en artistiek bestaan te leiden. Maar zij was hierin op haarzelf aangewezen, haar familie steunde haar op geen enkele wijze, artistiek of intellectueel gezien. Dit, en de doofheid als gevolg van de tuberculose, maakte dat zij  zich erg eenzaam voelde.

Bashkirtseff_-_The_Meeting

“What am I? Nothing. What would I be? Everything.” Marie Bashkirtseff

The meeting
Op 20 oktober 1884 schreef Marie voor het laatst in haar dagboek maar voor zij op 31 oktober 1884 overleed maakte zij het schilderij “Un meeting” nog af. Dit werk oogstte veel waardering op de Salontentoonstelling van Parijs waar het voor het eerst te zien was maar zij won er geen prijzen mee. Iets wat haar woedend maakte en waardoor zij zich waardeloos voelde.
“To live, to have so much ambition, to suffer, to cry, to fight and, at the end, forgetfulness … as if I had never existed.” Marie Bashkirtseff

Bashkirtseff_-_In_the_Studio

The Studio by Marie Bashkirtseff (1881); Marie Bashkirtseff is the central figure seated in the foreground

Portret van een jong genie
Na haar overlijden was het haar eigen familie die haar verried, Marie’s moeder zorgde ervoor dat geen van haar dochter’s radicale meningen, en hun vreemde familiegeschiedenis, in het dagboek gepubliceerd werd. Haar dagboek echter gaf een feilloos weergave van de tijd waarin zij leefde en het dagboek werd later ontvangen als ‘een boek van ongekende kwaliteit’ en ‘een werkelijk geniaal boek’ door de Engelse pers.

“I am the most interesting book of all.” Marie Bashkirtseff 

Ga er maar van uit dat ik beroemd word
9200000075884639
 De eerste versie van haar dagboek werd uitgegeven in 1887, 3 jaar na haar overlijden. Deze versie was behoorlijk gecensureerd door haar moeder, zo werd bijvoorbeeld de geboortedatum van Marie aangepast naar een latere datum 😉 en pikante details over haar liefdesleven weggelaten.  Marie heeft ook veel schilderijen gemaakt maar helaas is veel van haar werk tijdens de tweede wereldoorlog door de nazi’s verwoest.

“When I die my death will be caused by indignation at the stupidity of human nature.” Marie Bashkirtseff

Na haar dood
Marie Bashkirtseff wilde beroemd worden en liet daartoe niets aan het toeval over. Haar graf liet zij ontwerpen in de vorm van een Byzantijnse kapel die boven alles uitsteekt en niet over het hoofd te zien is. Marie Bashkirtseff werd begraven in Cimetière de Passy, Parijs. En een studio van volledige grootte is door de regering van Frankrijk ter ere van haar tot een historisch monument verklaard. Het beroemde schilderij ‘De Meeting’ is te zien in Musée d’Orsay.

“To live, to have so much ambition, to suffer, to cry, to fight and, at the end, forgetfulness … as if I had never existed.” Marie Bashkirtseff

Tekst loopt door onder de video

Meer lezen?
Klik door naar History and other Thoughts voor een uitgebreid (Engelstalig) artikel over Marie Bashkirtseff