Categorie archief: Boeken

Boeken- en bibliotheekgeluiden

Standaard
Boeken- en bibliotheekgeluiden

 So many books, so little time.
― Frank Zappa (1940-1993)

Ik hou van zoveel dingen dat ik daar elke de dag wel iets over zou kunnen posten. Bijvoorbeeld zoals nu, over mijn liefde voor boeken.

1024px-Melk_-_Abbey_-_Library

Library at Melk Abbey in Austria


Boekenliefde
Mijn liefde voor boeken uit zich in het lezen van boeken, het kijken naar boeken, het huren van boeken, het kopen van boeken en het schrijven over boeken. En om die reden heb ik ook bijna 18 jaar met veel plezier in een bibliotheek gewerkt.

Reden genoeg dus voor een fotopost over de mooiste bibliotheken.

1024px-Long_Room_Interior,_Trinity_College_Dublin,_Ireland_-_Diliff

The Long Room of the early 18th century Trinity College Library in Trinity College, Dublin, Ireland | via Diliff on WikiCommons

Boeken en bibliotheekgeluiden
De bibliotheek in Greycott bevat boeken die qua onderwerp variëren van geheimzinnige boeken tot geschiedenisboeken over de stad en de omgeving, en heeft een uitgebreide catalogus met privébrieven en familiegegevens die tot vele generaties teruggaat. Dit maakt deze bibliotheek bij uitstek geschikt voor rustig onderzoek en reflectie.

Kijk en geniet
Ben je net als ik een boeken- en bibliotheekliefhebber, dompel je dan 2 uur lang onder in het beeld en geluid van een van de grootste privécollecties oude en nieuw verschenen boeken van lokale auteurs in de bibliotheek van Greycott.

 

Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh

Standaard
Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh

Amsterdam, 4 juni 2018

Het vandaag verschenen boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh geeft een overzicht van Van Goghs beroemde Japanse prentencollectie, die circa 660 prenten bevatte. Aan de hand van nieuw onderzoek stellen de auteurs het bestaande beeld van Van Gogh bij: hij kocht de prenten in Parijs niet uit liefhebberij, zoals steeds wordt aangenomen, maar verwierf ze met het doel om ermee te gaan handelen. Ook tonen de auteurs aan dat de kleurrijke Japanse houtsneden van kunstenaars als Hiroshige, Kuniyoshi en Kunisada een van de meest krachtige, creatieve inspiratiebronnen achter Van Goghs werk werden en van cruciale invloed waren op de richting die hij als kunstenaar insloeg.
Naast het boek lanceert het Van Gogh Museum een online overzicht van de volledige collectie. Spectaculair onderdeel zijn verdwenen, nooit eerder tentoongestelde werken uit Van Goghs verzameling Japanse prenten: circa 50 werken uit privé- en museale collecties zijn door het Van Gogh Museum opgespoord en virtueel herenigd met de verzameling. De prenten zijn als hoogwaardige kleurenafbeeldingen in hoge resolutie gratis te downloaden.
Het boek en de website vormen een verdieping van de tentoonstelling Van Gogh & Japan (te zien t/m 24 juni) waarin aan de hand van meer dan 100 kunstwerken de invloed van Japanse kunst op het leven en werk van Van Gogh wordt getoond.

9200000093002737

JAPANSE PRENTEN – De collectie van Vincent van Gogh

Nieuw onderzoek
Het boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh – geschreven door Chris Uhlenbeck, Louis van Tilborgh en Shigeru Oikawa – gaat gedetailleerd in op Van Goghs verzameling, analyseert de samenstelling en kwaliteit ervan en toont een ruime selectie van bijna 150 prenten die Van Gogh in zijn bezit had. Van Tilborgh beschrijft hoe Van Gogh de Japanse prenten verwierf en op welke wijze hij ze gebruikte. Hij kocht de prenten in Parijs niet uit liefhebberij, zoals steeds werd aangenomen, maar verwierf ze met het doel om ermee te handelen. En al behoorden de prenten die Van Gogh bij kunsthandelaar Siegfried Bing aankocht niet tot het neusje van de zalm, toen de verkoop niet van de grond kwam, raakte Van Gogh er diep aan verknocht en liet hij zich erdoor inspireren in zijn eigen kunst. De ongebruikelijke, kleurrijke en vrolijke motieven boden de kunstenaar naast inspiratie ook troost.
Specialist in Japanse prenten Chris Uhlenbeck analyseert de geschiedenis en samenstelling van de collectie: de kwaliteit van de kleurenhoutsneden, welke kunstenaars goed in de verzameling vertegenwoordigd zijn – naast onbekende kunstenaars zijn dat bijvoorbeeld Hiroshige, Kuniyoshi en Kunisada – en welke juist ontbreken, en de fascinatie voor bepaalde motieven. Shigeru Oikawa beschrijft de westerse interesse in crépons, felgekleurde prenten op gekreukeld papier – een specifiek soort kleurenhoutsnede waar Van Gogh zeer van gecharmeerd was. Oikawa onderzoekt hoe de crépons werden gemaakt en welke zich in Van Goghs verzameling bevonden.
Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh is een uitgave van het Van Gogh Museum i.s.m. uitgeverij Tijdsbeeld en verschijnt in het Nederlands en het Engels. Het boek is mede tot stand gekomen dankzij de bijdrage van de Turing Foundation en de Japan Foundation. De Engelse co-editie wordt uitgegeven door Thames & Hudson (London/New York). Prijs: € 35.

Website: alle prenten van Van Gogh & verdwenen werken
Vanwege lichtgevoeligheid en omvang is het onmogelijk de Japanse prentencollectie van Van Gogh in zijn volledigheid en permanent tentoon te stellen. Internet biedt hierin een uitkomst: tegelijk met het verschijnen van het boek Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh lanceert het Van Gogh Museum een volledig online overzicht van de verzameling Japanse prenten. Hierin is de collectie permanent te bewonderen, de prenten in het beheer van het Van Gogh Museum zijn gratis en in hoge resolutie te downloaden.
Spectaculair onderdeel van de website zijn de ‘verdwenen’ werken uit Van Goghs verzameling Japanse prenten. Van Gogh gaf regelmatig prenten weg aan familie of ruilde ze met bevriende kunstenaars. Zo zijn deze werken verspreid geraakt over de hele wereld. Circa 50 van deze werken zijn door het Van Gogh Museum opgespoord en binnenkort op de website met de verzameling herenigd.
De prenten op de website zijn voorzien van allerlei trefwoorden die de collectie meer reliëf geven. Zo wordt bijvoorbeeld in één klik zichtbaar dat Van Gogh veel prenten met vrouwelijk schoon uitkoos, dat hij opvallend veel prenten met bomen had en dat hij vaak viel voor de relatief nieuwe, felgekleurde prenten uit de latere Meiji-periode. Door de belangrijkste trefwoorden en de voornaamste kunstenaars van verklarende teksten te voorzien wordt extra context gegeven aan de collectie. Ook bijzonder zijn de dwarsverbanden die gelegd worden tussen de Japanse prenten en de werken van Vincent van Gogh. Het is daarmee voor de bezoeker mogelijk om vanuit een prent direct door te klikken naar bijvoorbeeld de kopie die Van Gogh ervan maakte of naar het geschilderde portret waar het werk op de achtergrond te zien is.

vangoghmuseum-s0176V1962-1920

Amandelbloesem, Vincent van Gogh (1853 – 1890), Saint-Rémy-de-Provence, februari 1890 – Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

Symposium
In het kader van de tentoonstelling Van Gogh & Japan organiseert het Van Gogh Museum een symposium op 6 en 7 juni. Onderzoekers van 19de-eeuwse westerse kunst gaan in gesprek met specialisten op het gebied van Japanse kunst over onderwerpen als japonisme, primitivisme en Van Goghs Japanse prentencollectie. Zie hier voor het volledige programma.

Van Gogh & Japan
De collectie Japanse prenten van Vincent van Gogh is eigendom van de Vincent van Gogh Stichting en in permanente bruikleen in de collectie van het Van Gogh Museum. In de groot opgezette tentoonstelling Van Gogh & Japan toont het museum een brede selectie. Van Gogh & Japan laat aan de hand van meer dan 100 kunstwerken zien hoe verstrekkend de invloed van Japanse kunst op het werk van Van Gogh was. Ter gelegenheid van Van Gogh & Japan is het Van Gogh Museum elke zaterdagavond geopend tot 21 uur, de tentoonstelling loopt t/m 24 juni.

vangoghmuseum-s0195V1962-1920

Boomwortels – Vincent van Gogh (1853 – 1890), Auvers-sur-Oise, juli 1890 – Van Gogh Museum, Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting )

Waarom zou ik liegen?

Standaard
Waarom zou ik liegen?

 “Waarom zou ik liegen en mij anders voordoen dan ik ben?” ~ Marie Bashkirtseff

9200000022376663 In 1873 komt een 14-jarig meisje van Russische adel aan bij een Franse villa aan het zonovergoten Middellandse-Zeegebied. In een klein dagboek begint zij de gebeurtenissen van haar dagen aan zee te beschrijven.
Wanneer zij elf jaar later veel te jong overlijdt heeft zij duizenden duizenden dagboekpagina’s vol geschreven en een groot en een veelzijdig portret van haar leven geweven. Een keuze van wat zij toevertrouwde aan haar dagboek is in Nederland uitgegeven onder de titel ‘Waarom zou ik liegen

Vroeg wijs en zeer zelfbewust
Marie_Bashkirtseff_-_Der_Regenschirm_-_1883.jpeg Marie Bashkirtseff wilde zangeres worden maar vanwege keelklachten (later bleek dat zij aan tuberculose leed) wilde zij zich toeleggen op de schilderkunst en ging zij in de leer bij Tony Robert-Fleury, aan de gerenommeerde Parijse Académie Julian. Zij ging samenwerken met de bekende naturalistische schilder Jules Bastien-Lepage, die later ook haar hartsvriend zou worden.
Haar stijl was naturalistisch; een tijdloze schilderstijl uit de late negentiende eeuw die dicht bij het realisme staat.

Feministe pur sang
Marie was niet alleen schilder, zij was ook schrijver en zij wilde enkel de waarheid vertellen. Al op twaalfjarige leeftijd schreef zij in haar dagboek:

“I was born to be a remarkable woman; it matters little in what way or how. … I shall be famous or I will die.” Marie Bashkirtseff

In 1881 schreef Marie Bashkirtseff onder het pseudoniem Pauline Orrel verschillende artikelen voor de feministische krant La Citoyenne van Hubertine Auclert. Een van haar uitspraken was: “Als ik een man was, had ik Europa veroverd”. Marie keerde zich tegen het beeld van die tijd (?!), de negentiende-eeuwse samenleving die vrouwen oplegde mooi en dienstbaar te zijn.

Haar arrogante kant
Bashkirtseff Marie groeide op in een rijk en welgesteld gezin. Zij woonde riant, leerde o.a. Latijn en paardrijden en kon kopen wat zij wilde. Maar, dit maakte haar ook arrogant, zoals te lezen valt in NRC.nl: ‘Marie leefde in onvoorstelbare rijkdom en ontleende daaraan de gebruikelijke arrogantie, in die tijd, in die kringen. Haar negerknecht, Chocolat geheten, wordt naar hartenlust vernederd.’ Bron

Een eenzaam bestaan
Marie’s leven was onstuimig enthousiast in haar gepassioneerde streven een intellectueel en artistiek bestaan te leiden. Maar zij was hierin op haarzelf aangewezen, haar familie steunde haar op geen enkele wijze, artistiek of intellectueel gezien. Dit, en de doofheid als gevolg van de tuberculose, maakte dat zij  zich erg eenzaam voelde.

Bashkirtseff_-_The_Meeting

“What am I? Nothing. What would I be? Everything.” Marie Bashkirtseff

The meeting
Op 20 oktober 1884 schreef Marie voor het laatst in haar dagboek maar voor zij op 31 oktober 1884 overleed maakte zij het schilderij “Un meeting” nog af. Dit werk oogstte veel waardering op de Salontentoonstelling van Parijs waar het voor het eerst te zien was maar zij won er geen prijzen mee. Iets wat haar woedend maakte en waardoor zij zich waardeloos voelde.
“To live, to have so much ambition, to suffer, to cry, to fight and, at the end, forgetfulness … as if I had never existed.” Marie Bashkirtseff

Bashkirtseff_-_In_the_Studio

The Studio by Marie Bashkirtseff (1881); Marie Bashkirtseff is the central figure seated in the foreground

Portret van een jong genie
Na haar overlijden was het haar eigen familie die haar verried, Marie’s moeder zorgde ervoor dat geen van haar dochter’s radicale meningen, en hun vreemde familiegeschiedenis, in het dagboek gepubliceerd werd. Haar dagboek echter gaf een feilloos weergave van de tijd waarin zij leefde en het dagboek werd later ontvangen als ‘een boek van ongekende kwaliteit’ en ‘een werkelijk geniaal boek’ door de Engelse pers.

“I am the most interesting book of all.” Marie Bashkirtseff 

Ga er maar van uit dat ik beroemd word
9200000075884639
 De eerste versie van haar dagboek werd uitgegeven in 1887, 3 jaar na haar overlijden. Deze versie was behoorlijk gecensureerd door haar moeder, zo werd bijvoorbeeld de geboortedatum van Marie aangepast naar een latere datum 😉 en pikante details over haar liefdesleven weggelaten.  Marie heeft ook veel schilderijen gemaakt maar helaas is veel van haar werk tijdens de tweede wereldoorlog door de nazi’s verwoest.

“When I die my death will be caused by indignation at the stupidity of human nature.” Marie Bashkirtseff

Na haar dood
Marie Bashkirtseff wilde beroemd worden en liet daartoe niets aan het toeval over. Haar graf liet zij ontwerpen in de vorm van een Byzantijnse kapel die boven alles uitsteekt en niet over het hoofd te zien is. Marie Bashkirtseff werd begraven in Cimetière de Passy, Parijs. En een studio van volledige grootte is door de regering van Frankrijk ter ere van haar tot een historisch monument verklaard. Het beroemde schilderij ‘De Meeting’ is te zien in Musée d’Orsay.

“To live, to have so much ambition, to suffer, to cry, to fight and, at the end, forgetfulness … as if I had never existed.” Marie Bashkirtseff

Tekst loopt door onder de video

Meer lezen?
Klik door naar History and other Thoughts voor een uitgebreid (Engelstalig) artikel over Marie Bashkirtseff

Over reizen en boeken

Standaard
Over reizen en boeken

The Road To Little Dribbling
“Ik ben dol op dat anonieme gevoel in een stad waar ik nog nooit ben geweest” Bill Bryson

Bill Bryson is een fenomeen
De Amerikaanse auteur Bill Bryson, geboren in Des Moines in Iowa, is bekend geworden als auteur met boeken over de Engelse taal, wetenschappelijke onderwerpen en reisboeken. Zijn boeken kenmerken zich door de humoristische, soms hilarisch en met wat overdrijvingen, scherpzinnige en levendige – kortom fenomenale – schrijfstijl.

Van Amerika, naar Engeland, naar Amerika
Bryson leerde hij zijn toekomstige vrouw kennen tijdens een vakantie in Engeland in 1973. Na het afmaken van zijn studie aan de Drake University, woont het paar sinds 1977 in Engeland, maar van 1995 tot 2003 woonde het stel met hun 4 kinderen in Hanover, New Hampshire. In 2003 verhuisden het gezin naar Engeland en nam Bryson de Britse nationaliteit aan. Bron

Bill Bryson is de schrijver van o.a.
Notes from A small island
The road to Little Dribbling – More notes from a small island Zijn tweede reis door Groot-Brittannië leidt ‘tot hilarische anekdotes waarmee hij de typische kijk van de Engelsen op hun eiland schitterend tot uitdrukking weet te brengen.’ Citaat: DWDD
Het verloren continent
Winnaar van de 
NATIONAL GEOGRAPHIC TRAVELLER READER AWARD
For The Best Travel Book Of The Year 2016
En schrijver van een kinderboek
Het boek A Short History of Nearly Everything was het eerste boek van Bryson, uitgegeven in 2008. Dit boek heeft hij later bewerkt tot een kindereditie: Een heel kleine geschiedenis van bijna alles (Kindereditie) – Winnaar Zilveren griffel – Informatief 2009

Bryson is geen ‘mensen mens’ zoals dat heet

“What I have is absolutely no strength as a participant. I am absolutely useless at striking up a conversation and being at the centre of things. My instinct, my nature, is just to go round and not bother anybody.”

Bill Bryson in een interview met The Guardian

Sears_Tower_ss

Willis Tower – Sears Tower – 1998 By Wikipedia user Soakologist 

Bryson is bepaald ook geen fan van de architectuur in Amerika

“America is a great disappointment to me. As I said in one of my books, other societies create civilisations; we build shopping malls” – Bill Bryson
Bron

En net zo goed neemt hij Engeland op de hak

“It sometimes occurs to me that the British have more heritage than is good for them. It is easy to look on it as a kind of inexhaustible resource.” Bill Bryson in Notes From a Small Island

Dit in reactie op het onbeperkt lijkende enthousiasme van Groot-Brittannië om ontwikkeling te beperken, door gebouwen of buurten als beschermingsgebieden te vermelden.

782px-57_The_Close,_Salisbury

Huis op 57 The Close, Salisbury, Engeland. Fotobron 

Meer zien
Surf door naar het videokanaal van Bill Bryson op YouTube
Meer lezen
Op Bibliotheek – Leesplein vind je een beschrijving over het werk van Bill Bryson
Lees Bill Bryson zelf
Via deze pdf van ‘A Short History of Nearly Everything
Tip
Surf ook eens door naar de 25 boeken over wetenschap die je gelezen moet hebben.

Meer over Brittannië:

Oude en nieuwe Britse architectuur
Een voorbeeld van oude en moderne architectuur in Londen in een foto samengevat.
Venetiaans wegdromen zonder de stad zelf te hoeven belasten?
Dat kan nog tot 12 november 2017 in  The Queen’s Gallery in Buckingham Palace
Waar of niet waar?
De Britten zijn de grootste theedrinkers van de wereld.
Welk land heeft:
‘De mooiste provinciesteden, de vrolijkste badplaatsen, de statigste huizen en is bezaaid met de meest droomachtige, betoverende, kathedraalrijke kloosters en kastelen en km’s lange groen beboste, kronkelige met schapen gevulde wegen’? Bron
En wat je van boeken je kan leren

Over een vrolijk, dapper maar kort leven

Standaard
Over een vrolijk, dapper maar kort leven
 Reizen is bijna als praten met mensen uit andere eeuwen‘ – René Descartes, 
330px-Frans_Hals_-_Portret_van_René_Descartes Frans filosoof, wetenschapper 1596-1650


Alexine Tinne 17 Oktober 1835 – 1 Augustus 1869
Het levendige en goed gedocumenteerde boek ‘Een Haagsche dame in de Sahara‘ (geschreven door historicus J. G. Kikkert – overleden juni 2017) is een verslag over het avontuurlijke leven van Alexine Tinne die samen met haar moeder en hun bijna 50 man personeel, plus een bijna voltallige huisraad, eind 19e eeuw gewaagde en exotische reizen ondernam.

Het boek geeft een persoonlijk en levendig beeld van de eigenzinnige dame die Alexine Tinne uit Den Haag was. Van het hoge noorden van Europa tot de onherbergzaamheid in de Afrikaanse woestijn, zij was gefascineerd door het verre onbekende en de roeplok van het avontuur. Van de risico’s die deze reizen met zich meebrachten was zij zich ook ten volle bewust. Naar het thuisfront schreef ze dat ‘een groep Afrikanen door Europese en Arabische slavenhandelaars zo  getergd was dat ze iedere blanke op hun pad direct zouden kunnen vermoorden. Maar...’ schreef zij ook:

‘… ik vind niets angstwekkend in de gedachte vrolijk en dapper mijn einde te vinden door een geweerschot of een messteek, in plaats van een saai leven verder te slepen, zoals ik velen heb zien doen.’ 

Het leven van Alexine Tinne sleepte in geen geval saai aan, op 2 augustus 1869 overleed zij ten gevolge van een messteek door woestijnrovers. Haar lichaam werd in de woestijn gedumpt en op een halsdoek na werd nooit meer iets van haar teruggevonden. Een Haagsche dame in de Sahara Bron 

800px-Alexandrine_Tinne,_Henriëtte_Tinne-van_Capellen_and_Jetty_Hora_Siccama,_by_Robert_Bingham

Alexine Tinne en familie, foto Robert Bingham, ca.1860. (Collectie RKD).

Wist je dat

  • Alexine Tinne groeide op in een welgestelde en voorname familie.
  • Vader Philip Frederick Tinne had een fortuin verdiend aan zijn handel in West-Indië.
  • Moeder Henriette van Capellen was de dochter van een gevierde viceadmiraal, voor haar huwelijk met Philip Tinne was zij de hofdame van koningin Sophie.
  • Hun dochter Alexine heette voluit: Alexandrine Petronella Francina Tinne
  • Zij was een van de eerste vrouwelijke fotografen.
  • Tijdens haar reis stuurt zij vele brieven,  foto’s, schilderijen, opgezette beesten en tekeningen naar huis;
Room in_Beyrouth,_by_Alexandrine_Tinne

Room in Beyrouth. Alexine Tinne made this water-colour during her stay in Beyrouth in 1857 water colour – Tinne Family Archives

  • Haar brieven deden er meestal maanden over om het thuisfront te bereiken.
  • Ongeveer honderd van haar brieven zijn bewaard gebleven.
  • Hoever we zullen komen weet ik niet’, schreef Alexine naar haar familie in Nederland. Maar de tocht naar Afrika was als ‘een instinct’, zij kon niet anders dan reizen. Reizen als een insect naar de vlam.

 “I have been to that unknown region and I shall return to it again, perhaps out of instinct, like a fly drawn to a flame” Alexandrine Tinne

I have now been to that unknown region

Over een vrolijk, dapper maar kort leven ~ LiRiAn Art

Het leven van Alexine Tinne en de reizen die zij ondernam spreken nog steeds tot de verbeelding. Haar levensverhaal is beschreven in verslagen en boeken, opgenomen in een tentoonstelling en verfilmd, onder de titel: Als een vlieg naar de vlam

Meer lezen over Alexine Tinne? 
Huur een jeugdboek (vanaf 10 jaar) over Alexandrine zwerftochten bij de bibliotheek. Lees een verslag over haar op de site van de VPRO, n.a.v. het tv programma In de voetsporen van de dames Tinne of lees dit artikel op Historiek.net

Meer lezen over andere avontuurlijke vrouwen?
Klik dan door naar: Globetrotters of History

Tip
De geschiedenis van reizen: Op reis

En om mee af te sluiten, ook van René Descartes

‘Wanneer men te veel tijd aan reizen besteedt, wordt men uiteindelijk een vreemdeling in eigen land.’

Bon voyage! 🙂

De familie van Gogh, in boeken en films

Standaard
De familie van Gogh, in boeken en films
‘En toen ik dezen zomer te Asnières landschap schilderde zag ik er meer kleur in dan vroeger.’

Uit een brief van Vincent van Gogh aan zijn zus Willemien, oktober 1887

Familia-Van-Gogh

Op 30 maart 1853 werd Vincent Willem van Gogh geboren in het Brabantse Zundert,
zijn ouders waren Theodorus van Gogh en Anna Cornelia Carbentus.
Vincent had twee broers; Theo en Cor, met broer Theo (en de vrouw van Theo; Jo Johanna Gezina Bonger *) zou Vincent later een warme en innige band ontwikkelen, getuige het boek De kunst van het woord 9200000026077892
Maar ,Vincent had ook nog drie zussen. Anna, Lies en Wil, en van hun was tot voor kort niet veel bekend.

Het wel en wee van de familie van Gogh
Wie geïnteresseerd is in een intrigerend familieverhaal dat zich ook nog eens afspeelt tegen de achtergrond van een roerige periode in de geschiedenis, maakt een goede keuze met het in 2016 verschenen boek De zussen Van Gogh.
In een recensie op Bol com staat te lezen dat het boek; ‘Een kroniek van een gezin is, maar dat de kunst(historie) volop naar voren komt.’
En hoe kan het ook anders, binnen een familie die zo rijkelijk met smaak en een talent voor kunst bedeeld was!

Meer dan duizend brieven
De schrijver van De zussen Van Gogh is de in Helvoirt geboren en getogen kunsthistoricus Willem-Jan Verlinden. De auteur gaat ervan uit dat er meer dan duizenden brieven onderling geschreven moeten zijn en heeft meer dan honderd brieven van de familie Van Gogh kunnen traceren. Het levensverhaal over de zussen van Vincent van Gogh is gebaseerd op familiedocumenten, brieven en afbeeldingen, waarvan veel materiaal ook is opgenomen in het boek.

Er is gebruik gemaakt van de briefwisseling tussen:
Anna anna cornelia Anna Cornelia,
Lies elisabeth van goghElizabeth Huberta,
Wil wilhelmina jocaba Willemina Jacoba,
Vincent vincent van gogh Vincent Willem,

Theo Theo van gogh Theodorus
En het nakomertje, Cor cor van gogh Cornelis Vincent van Gogh,
Nederlandse emigrant, tekenaar en soldaat in Zuid-Afrika.

Volledigheidshalve moet van broer Cor wel vermeld worden dat het geen brievenschrijver was, toch is het gelukt om een boeiend en onderhoudend boek over deze onbekende broer te schrijven; The Unknown Van Gogh 9200000046142466
9200000016170640 Nog een andere boekentip: Het was Jo Bonger * die na het overlijden van Vincent en Theo, de naam van Vincent van Gogh voor eens en altijd heeft gevestigd. Hier lees je meer over in de geromantiseerde biografie: Johanna, de vrouw die Vincent van Gogh beroemd maakte
En lijkt dit boek je interessant, dan zul je ook zeker geïnteresseerd zijn in het boek: Johanna van Gogh-Bonger: kunsthandelaar? 1001004005405066
Citaat: In deze gedegen, helder opgezette studie (met noten), deels gebaseerd op primaire bronnen (brieven, kas- en dagboeken) komt kunsthistorica Meyes tot de conclusie dat deze vrouw niet alleen Van Goghs werken beheerde, exposities organiseerde, kunsthandelaar was en de eerste brieveneditie verzorgde, maar dat zij daarbij steeds professioneler werd en handelde uit idealistische motieven. bron

Het pad van de zussen
In het boek De zussen Van Gogh – The van Gogh sisters worden de drie zussen door Willem-Jan Verlinden uit de schaduw van hun broers gehaald. Verlinden is er in geslaagd een meer dan fascinerend beeld te schetsen van de drie jonge vrouwen, hun aspiraties en hun worstelingen. Hoe frustrerend moet het wel niet zijn als je zeer getalenteerd kunt schrijven, dichten en/of tekenen en je in de schaduw van mannelijke kunstenaars moet leven. Het levensverhaal van de zussen wordt dan ook gedomineerd door de tijd waarin zij leefden. Het boek geeft hier een mooi lezenswaardig en geschiedkundig verslag van.

Een tijd van leven
Anna, Lies en Wil van Gogh groeiden op tijdens de tweede helft van de negentiende eeuw en de fin de siècle; een stijlperiode aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Het was een tijd zoals gezegd waarin veel gebeurde. Zo stond de vrouwenbeweging nog in de kinderschoenen, sprongen mensen met idealen en verschillende politieke richtingen op de barricades met de bedoeling een revolutie af te kondigen, en lange afstanden reizen per trein werd mogelijk. Iets waar de familie Van Gogh dankbaar gebruik van maakten.

Ziekte en tegenslag
Tegen de achtergrond van deze roerige periode hadden de zussen van Vincent van Gogh ook privé geen gemakkelijk leven. Op jonge leeftijd verloren zij hun broers, Vincent (aan de gevolgen van een schotwond), Theo (bezweken aan de gevolgen van syfilis) en Cor (die zelfmoord pleegde in krijgsgevangenschap). Daarnaast werd een van de zussen, Lies, geconfronteerd met een echtgenoot die waanzinnig werd en kreeg zus Wil de diagnose ‘vroegtijdige dementie’. Meer dan dertig jaar bracht zij door in een psychiatrische inrichting.

De familieband
Het leven van de familie Van Gogh laat zich dan ook het best omschrijven als een zwaar leven, ze kregen veel te verwerken. Wat hun kracht gaf is wellicht te halen uit de woorden van Vincent;

“Het is goed om zoveel lief te hebben als men kan, want daarin is de ware sterkte, en wie veel liefheeft die doet veel, en die vermag veel, en wat in liefde gedaan wordt, dat wordt goed gedaan.”

Over het boek 9200000030213117
Behalve de interessante reconstructie van de onderlinge familierelaties bevat het boek ook veel citaten uit de briefcorrespondenties tussen Vincent en zijn ouders, broers en zussen, en prachtige illustraties aan de hand van kleurenreproducties van schilderijen en familieportretten van de familie van Gogh.

Meer lezen over de zussen?
Wil je meer lezen zonder direct het boek te kopen, lees dan verder in dit artikel van NRC of, tip: lees / download een PDF leesfragment.

 Wist je dat 9200000071910232

  • Op de omslagfoto van het boek zie je slechts een deel van een groter geheel (afkomstig van een schilderij). En waarom dat zo is, en wie er afgebeeld staan, lees je in het boek ‘De zussen Van Gogh’.
  • Naar wat men weet over Lies, ging zij gefrustreerd en verbitterd door het leven.
  • Vincent van Gogh verafschuwde zijn drie zussen, zo bleek tenminste uit een brief van Vincent aan zijn broer Theo in 1885.
  • Maar evengoed hij het toch best kon vinden met zijn zus Wil, met wie hij uitvoerig correspondeerde. Zij stond ook regelmatig model voor hem.
  • Willemien kon net als Vincent heel goed tekenen.
  • Vincent van Gogh had net als Rembrandt van Rijn een portret geschilderd van zijn moeder:
    Vincent_van_Gogh_-_Portret_van_de_moeder_van_de_kunstenaar

    The Norton Simon Museum of Art /  Vincent van Gogh / 1888 Olieverf op doek

    330px-Neeltgen_Willemsdr_van_Zuytbrouck_(1569-1640),_by_Rembrandt

    Neeltgen Willemsdr. van Zuytbrouck (1569-1640), moeder van Rembrandt van Rijn

Moeder van Gogh
De moeder van Vincent van Gogh,  Anna Cornelia Carbentus, heeft een groot deel van haar leven doorgebracht in Leiden. Ze was geboren in Den Haag maar na haar huwelijk met predikant Theodorus van Gogh kwam zij in Zundert terecht (hier werd Vincent geboren). Haar man Theodorus sterft op 32 jarige leeftijd en niet lang daarna verhuist moeder Anna naar Leiden. De werken van Vincent laat zij achter in Zundert. Zus Anna woonde al in Leiden, de zussen Lies en Wil vestigden zich niet lang daarna ook in Leiden. De band van de familie Van Gogh met Leiden komt in het boek ook uitgebreid aan bod. Moeder Van Gogh is gestorven en begraven in Leiden, waar haar rustplaats te vinden is op het kerkhof aan het eind van de Groenesteeg.

In 2015 organiseerde het Van Gogh Museum een zogenoemde ‘Van Gogh wedstrijd’. Deelnemers werden uitgedaagd om zich bij het maken van een kunstwerk te laten inspireren door Vincent van Gogh. In deze video-opname vertelt Ank ter Kuile met een knipoog naar de toekomst over haar schilderij, waarin het leven en de inspiratiebronnen van Vincent van Gogh, zijn overleden broertje en zijn moeder centraal staan.

ZienMusée Fin-de-Siècle Museum 330px-Map_Bruxelles-Capitale
Luisteren: Luister naar de schrijver en kunsthistoricus Willem-Jan Verlinden die in de studio van Radio NPO 1 Nieuwsshow vertelt over het boek en hoe het tot stand kwam.
Kijken: Een wereldfilm, een wereldpremière! De animatiefilm Loving Vincent

 

Verliefd op Parijs, lezen en schilderen

Standaard
Verliefd op Parijs, lezen en schilderen

‘Ik ga niet naar Freud, dan raak ik mijn frustraties kwijt en die zijn nu juist mijn inspiratiebron’- Rainer Maria Rilke *

Stamp_Germany_1996_Briefmarke_Europa_Paula_Modersohn-Becker Een vrije geest
Paula Modersohn-Becker was een jonge vrouw die succesvol een weg zocht om in het keurslijf van haar tijd te kunnen doen waar zij van hield. Nu hield zij van vele dingen maar eigenlijk wilde zij maar een ding echt in haar leven, en dat was schilderen, schilderen en nog eens schilderen en ontdekt worden als kunstenaar. Met de kennis van nu weten wij dat zij de boeken is ingegaan als de voorloopster van het expressionisme.

Er toe doen in het leven
Op haar zeventiende ontdekt Paula Becker goed te kunnen schilderen en zij vestigt zich in Worpswede waar ook haar beste vriendin, de jonge beeldhouwster Clara Westhoff, woont en werkt. Na enkele jaren van leren, reizen, drinken en filosoferen (met o.a. Otto Modersohn, Heinrich Vogeler, Clara Westhoff en Rainer Maria Rilke) trouwt Paula met de elf jaar oudere Otto, en Clara met Rainer Maria Rilke. Een gangbare ontwikkeling zou je denken maar eigenlijk wilde Paula Becker vrij zijn- en leven, en bekend worden als kunstenaar; ‘er toe doen in het leven.’

Inspiratiebron
Wel, in dat laatste is zij geslaagd;

  • Tot op de dag van vandaag is Paula M. Becker (Dresden, 8 februari 1876 – Worpswede, 21 november 1907) een inspiratiebron voor velen. Toch bleef zij tijdens haar leven onontdekt,een lot dat zij deelt met menig ander kunstenaar.
  • Exposities geven blijk van de ontwikkeling en diversiteit van haar werk, helaas overlijdt Paula M. Becker al op jonge leeftijd.
  • Jammer‘, waren haar laatste woorden, vlak voordat zij stierf en een achttien dagen oude baby achterliet.
  • De dochter van Paula, Mathilde, richt in 1978 de ‘Paula Modersohn-Becker stichting’ op.
  • Het werk van Paula M. Becker is in verschillende musea ondergebracht.
  • Paula Modersohn-Becker schilderde in tien jaar tijd een zeer indrukwekkend oeuvre bijeen en haar werk omvat portretten, kinderafbeeldingen, scènes uit de agrarische gemeenschap van Worpswede, landschappen, stillevens, portretten- en zelfportretten *. Paula_Modersohn-Becker_018 800px-Paula_Modersohn-Becker_016

Rainer Maria Rilke
Rainer Maria Rilke, geboren in Praag en studeerde kunst- en literatuurgeschiedenis en filosofie, verkeerde in kringen van belangrijke kunstenaars en denkers, zoals met Paula Modersohn-Becker. Ook had hij een verhouding met Lou Andreas Salomé (de vrouw die ook de vrienden Freud en Nietzsche wist te bekoren) en was goed bevriend met o.a. Sigmund Freud. Rilke was een dromerige melancholische dichter, met ook een sterke en zinnelijke kant. Hij gold als een van de belangrijkste lyrische dichters binnen de Duitse taal, schreef verhalen, een roman en essays en vertaalde talrijke literaire werken en lyriek. Een absoluut hoogtepunt in de West-Europese poëziegeschiedenis was zijn dichtwerk; ‘De elegieën van Duino‘.

Het is hier heerlijk
De totstandkoming van de elegieën is bijzonder te noemen. Vanaf de eerste regel (Rilke wandelt hier in de tuinen van kasteel Duino aan de Adriatische Zee en hij is dan nog ernstig verward door de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog) tot aan de voltooiing in 1922. Dat wat hij al die jaren niet had kunnen verwoorden kwam ineens los als in een grote inspiratie- en woordenstorm. Dit verraste hem; ‘zij reiken eindeloos ver boven mij uit’, schreef hij in een brief aan de Poolse vertaler Hulewicz. In slechts enkele weken voltooide hij vervolgens de elegieën van Duinlo.

‘Dit meesterwerk met zijn ongekende zeggingskracht, zijn schitterende en vaak ontroerende beeldspraak, is bij velen onbekend’ bron

Via de elegieën wandel je door het leven van de dichter, je leest van zijn angsten en depressies tot aan de bevinding Hiersein ist herrlich. En in ‘Brieven aan een jonge dichter‘ 9200000000030762 lezen we over de nog steeds niet beantwoordde vraag hoe de tegenstellingen tussen mannen en vrouwen op te heffen.

Paula Modersohn-Becker en Rainer Maria Rilke, zij leefden in een andere eeuw maar hun vragen en zoeken naar een antwoord en naar wat de zin is van ons aanwezig zijn op aarde, zijn van alle tijden.

Paula Modersohn-Becker. Een leven in beeld

  • – Zelfportret Paula Modersohn Becker / ron: Wikipedia Commons
    – Paula Modersohn-Becker kwam in Worpswede en Parijs in contact met Rilke, en schilderde zijn portret eveneens in 1906.