Tagarchief: Gouden Eeuw

Laat je verleiden

Standaard
Laat je verleiden

Laat je verleiden. Of in dit geval, misleiden
Museum Bredius in Den Haag heeft iets bijzonders in huis gehaald: de enige 17e-eeuwse perspectiefkast in Nederland. De kast, ooit aangekocht door Dr. Abraham Bredius, staat (met aangepaste behuizing) centraal in een educatieve tentoonstelling over fascinatie voor het misleiden van het publiek. De bedoeling is om kunstliefhebbers op het verkeerde been te zetten, min of meer voor de gek te houden dus 🙂

800px-Bredius_Museum

Pieter Janssens Elinga
Pieter Janssens Elinga (Brugge, 1623 – Amsterdam, 1682) was een Nederlands kunstschilder uit de periode van de Gouden Eeuw die zijn eerste kunstlessen vermoedelijk kreeg van zijn vader, Gisbrecht Janssens. Toen Pieter Janssens in 1653 naar Rotterdam verhuisde wijzigde hij zij zijn naam in Elinga. 

Vanitas
Pieter Janssens Elinga vervaardigde stillevens en genrestukken met verstilde interieurs.Zijn werken zijn sober van aard en bevatten vruchten- en vanitas-elementen (vanitas is een thema in de kunst die de beschouwer aanspoort zich te richten op het eeuwig leven). In zijn genrestukken werkte hij in de stijl van Pieter de Hooch en zijn werken werden om deze reden lange tijd aan De Hooch toegeschreven. Er is echter nooit bewijs gevonden dat staaft dat hij bij De Hooch in de leer is geweest.

Woman_Reading_-_Pieter_Janssens.png

Woman Reading – Pieter Janssens Elinga 

De perspectiefdoos van  Pieter Janssens Elinga
Een opvallend werk in het oeuvre van Pieter Janssens Elinga is zijn zogeheten ‘perspectiefdoos‘ (ook te omschrijven als een kijkdoos die de toeschouwer uitzicht biedt op het interieur van een woonhuis, en op diverse doorkijkjes, waarbij, het oog vooral getrokken wordt door het toegepaste perspectief). Dit werk nu bevindt zich in het Museum Bredius in Den Haag en is
 een van de weinige nog intact zijnde werken in dit genre. Een ander befaamd exemplaar is van de hand van Samuel van Hoogstraten. Dit werk bevindt zich momenteel in de National Gallery in Londen.

Schoonheid misleidt’ is te zien van 1 december 2017 tot en met 1 april 2018.

 

Het Geheim van de Meester wordt onthuld in De Goudse Schouwburg – Gouds Dagblad

Standaard

Het is vandaag de geboortedag van Johannes Vermeer [31 oktober 1632 – 15 december 1675 Delft] 

Johannes Vermeer, een van de beroemdste Nederlandse kunstschilders, leefde in de Gouden Eeuw en had een voorkeur om de ingetogen en tijdloze momenten vast te leggen. 

Het Geheim van de Meester’ onthult de verborgen verhalen achter lagen verf en vernis. Het Meisje met de Parel van Johannes Vermeer draagt bijvoorbeeld helemaal geen parel, maar wat dan wel? Waarom zie…

Bron: Het Geheim van de Meester wordt onthuld in De Goudse Schouwburg – Gouds Dagblad

Beelden uit het verleden

Standaard
Beelden uit het verleden

 

Nederlandse schilderkunst in de Gouden Eeuw
In de 17e eeuw – na de overheersing van de Spanjaarden – ving tot eind 18e eeuw de Gouden Eeuw aan, Nederland was toen een kleine maar niet onbelangrijke Republiek. De Verenigde Oost-Indische Compagnie maakte veel winst en gaf Nederland welvaart en aanzien.

Kaart van de Zeventien Provinciën met in rood de lijn de van de scheiding tussen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden in 1648

De schilderkunst komt tot volle bloei
De Gouden Eeuw bracht de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden voorspoed in handel en vrije economische ontwikkelingen. Ook kwam in deze periode de schilderkunst tot grote bloei. De schilderkunst werd immens populair onder alle lagen van de bevolking en men schat dat in deze periode zo’n 5 miljoen schilderijen gemaakt zijn (zowel in opdracht, als door amateurschilders). Kunst werd niet alleen gemaakt voor adel en regenten, maar ook gekocht door de ‘gewone’ man die er zijn huis mee vol hing.

De belangrijkste kunstenaars
De Gouden Eeuw was een periode waarin veel kunstschilders, beeldhouwers en architecten actief waren. De belangrijkste kunstschilders toen waren Rembrandt van RijnFrans Hals, Johannes Vermeer, Jacob van Ruisdael en Jan Steen.

Wist je dat
Rembrandt was niet alleen kunstschilder maar ook kunsthandelaar. Het voorhuis van zijn woning diende als winkel en hier stelde hij zijn eigen schilderijen, die van andere schilders, en die van zijn leerlingen, ten toon.

Het zou zomaar een tegeltjeswijsheid kunnen zijn;
Practice what you know,
and it will help to make clear what now you do not know
– Rembrandt

Allegorie, bepaald geen allegaartje
De genres van 17e-eeuwse kunstenaars varieerde van, vaak, allegorisch uitgewerkte historische en Bijbelse taferelen tot individuele, zelf- en groepsportretten, huiselijke taferelen, interieurs, stadsgezichten en landschappen, stillevens en zeegezichten. Maar de ontwikkelingen in de Gouden Eeuw leidde ook tot een totaal nieuwe dynamiek in kunsthandels en op veilingen, en de vraag naar schilderijen nam hiermee enorm toe. Dit dwong kunstschilders dan ook zich van elkaar te onderscheiden.

Gerrit_van_Honthorst_-_De_koppelaarster
Gerard van Honthorst: De koppelaarster, 1625. In dit werk wordt het gebruik van clair-obscur * door de Utrechtse caravaggisten ten volle geëtaleerd.

Barok en caravaggisme
Nieuwe dominante richtingen binnen de schilderskunst waren veelal geënt op Italiaans gewortelde stromingen als de barok en het caravaggisme. Parallel daaraan deden ook invloeden vanuit het classicisme en het maniërisme zich gelden. Onder invloed van het calvinisme werden deze stijlen uiteindelijk omgebogen naar een meer ingetogener stijl; die van het later zogenoemde realisme. Een schilderwijze die later als “typisch Hollands” zou worden bestempeld.

Van Holland naar Rusland, naar Holland
Het werk van de Hollandse meesters oogst blijvende bewondering, zowel binnen als buiten de landsgrenzen. Zo hebben de Hollandse meesters bijvoorbeeld een enorme invloed gehad op de artistieke ontwikkelingen in Rusland. Het werk van de Hollandse meesters is binnen de Russische collecties dan ook ‘meer dan enkel pronkstukken alleen‘, aldus de Petersburgse conservator Irina SokolovaIrina Sokolova is ook de auteur van het boek; The Russian Passion for Dutch Painting of the Golden Age‘  9200000040469075

Museum Actueel
Momenteel vinden de voorbereidingen plaats om 63 meesterwerken naar Nederland te vervoeren, voor een expositie in de Hermitage Amsterdam; ‘Hollandse meesters uit de Hermitage; oogappels van de tsaren’. De tentoonstelling is van 7 oktober 2017 tot 27 mei 2018 te zien.

* Toelichting op termen in de kunst

Clair-obscur
 een techniek uit de schilderkunst, film en fotografie waarbij de licht-donkercontrasten sterker worden uitgebeeld dan ze in werkelijkheid vaak zijn. Hierbij wordt weinig gebruikgemaakt van de zogenaamde middentonen (de overgangsdelen van schaduw naar licht)

Allegorie een symbolische voorstelling in de kunst waarbij een idee of abstract begrip wordt verbeeld door één of meer personificaties, personen en concrete zaken

Barok een Europese stijlperiode die aan het begin van de 17e-eeuw in Italië tot ontwikkeling kwam en tot in de eerste helft van de 18e-eeuw voortduurde, en die zich kenmerkt door overdaad van vorm en heftigheid van gevoelsuitdrukking.

Caravaggisme een revolutionaire stijl van de Italiaanse meester Caravaggio The Cardsharps, c.1594 The Cardsharps by Caravaggio (Fort Worth) – via Kimbell Art Museum

Classicisme een beweging die tussen ca. 1640 en 1720 een terugkeer naar de klassieke Griekse en Romeinse voorbeelden voorstond

Maniërisme een aanduiding voor de stijl van Italiaans geïnspireerde kunst vanaf circa 1525 tot ongeveer 1580

Realisme een stroming in de 19e-eeuwse beeldende kunst, theater en literatuur, waarin gestreefd werd naar het weergeven van de werkelijkheid, via afbeeldingen van alledaagse gebeurtenissen.

Tip
NTR’s online krant/glossy/video’s over De Gouden Eeuw