Tagarchief: Impressionisme

De verwondering van het licht

Standaard
De verwondering van het licht
“Kleur is de verwondering van het licht.” Marc van Halsendaele, Vlaams dichter

De Noorse kunstschilder Harriet Backer (1845 – 1932) werd bekend door haar schilderijen van diverse interieurs met de focus op lichtinval.

Leestip: Waarom komt lichtval op schilderijen altijd van links? – NRC

Harriet was een van de vier dochters van Nils en Sophie Backer. Het gezin woonden in Holmestrand, Vestfold, in Noorwegen. Vader Nils was scheepskoopman en moeder Sophie was afkomstig uit een rijke familie. De ouders van Harriet Backer hechtte veel waarde aan een opleiding met de focus op muziek en de kunsten.

Harriet_Backer_-_Blue_Interior_-_Google_Art_Project

Opleiding en ervaringen
Geboren in een welgestelde familie, verhuisde zij op twaalfjarige leeftijd naar Kristiania (Kristiania was van 1878 tot 1924 de naam van de Noorse hoofdstad Oslo). Hier ontving zij les aan de Nissen School for Governesses, wat in die tijd de hoogste vorm van onderwijs was die open stond voor vrouwen, en blonk uit in Duits, Frans, Italiaans en Engels. Later volgde zij ook tekenlessen bij de Noorse Johan Mathias Calmeyer (1773 – 1830).  En van 1871 tot 1874 bezocht zij de schilderschool van Knud Bergslien.
AA371361: History

Een vriendschap voor het leven

In 1874, op de leeftijd van 29 jaar, besloot ze een meer formeler studie te gaan volgen in München, Duitsland. Detail; omdat Harriet Backer een vrouw was had ze niet het recht om reguliere cursussen bij te wonen maar kreeg ze privéles van verschillende kunstschilders. Harriet was hoe dan ook vastberaden om zich te specialiseren en concentreerde zich op het kopiëren van de oude meesters en historische onderwerpen. NB: in die jaren was München de plek waar de elite van Noorse schilders samenkwamen en het was hier waar ze ook een levenslange vriendschap met Kitty Kielland sloot. Olav_Rusti-Kitty_Kielland-246x300 Fotocredit: Public domain | Wikimedia Commons | A portrait of Kitty Kielland by Olav Rusti (1850-1920)

Harriet_Backer_-_The_Farewell_-_Google_Art_Project
The Farwell 1878

Kunst boven verwachting
Toen haar vader in 1877 stierf was de verwachting dat Harriet Backer naar huis zou terugkeren. Maar in een brief aan haar moeder, een jaar na het overlijden van haar vader, vertelde zij haar moeder dat kunst maken haar roeping was en dat dit eenvoudig voorrang moest hebben boven haar plichten als dochter. En in datzelfde jaar schilderde ze “The Farewell”, waar je op de achtergrond haar moeder ziet huilen en de jonge vrouw in het schilderij lijkt sterk op Harriet.

Zussen op reis
Van 1878 reisde Harriet Backer door Europa. Zij woonde en werkte van 1878 tot 1888 in Parijs, in het atelier van Léon Bonnat. Tijdens haar reizen werd zij vaak vergezeld door haar zus, de pianiste, componist, feminist en muziekpedagoge; Agathe Backer-Grøndahl (zie afbeelding). Agathe_Backer_Grøndahl
In Parijs werd Harriet Backer sterk beïnvloed door het naturalisme en het impressionisme, met name voor wat betreft de invloed van lichtinval op haar schilderijen.

“To my mind, a picture should be something pleasant, cheerful, and pretty, yes pretty! There are too many unpleasant things in life as it is without creating still more of them.” Pierre-Auguste Renoir

OXLhEzj
By Lamplight – 1890, Harriet Backer | Foto via Wikimedia Commons, fotocredit: Michael

Een eigen tekenschool
Rond 1890 begon Harriet Backer met het geven van tekenlessen en dit groeide in 1892 uit tot een tekenschool die zij tot 1910 zou aanhouden. Ze concentreerde zich voornamelijk op het aanmoedigen en onderwijzen van vrouwelijke kunstenaars, misschien wel omdat ze zich herinnerde hoe moeilijk het voor haar was geweest om les te kunnen krijgen.

standard_backer-harriet_statue Foto via Tore Kirkholt| SNL.no

Erkend talent
Backer verkreeg tijdens leven ruim erkenning voor haar talent en kunstenaarschap, zowel in Noorwegen als in Europa.  In 1889 won zij een medaille op de Wereldtentoonstelling te Parijs, ze ontving o.a. in 1912 de ‘Petter Dass-medaljen’, werd geëerd met de Orde van St. Olav, en in 1982 wordt er een bronzen beeld (in haar geboorteplaats Holmestrand) onthuld van haar en haar zuster Agathe, vervaardigt door haar zus de Noorse beeldhouwer Ada Madssen.

Een rijke carrière
Op 25 maart 1932 overleed Harriet Backer op 87-jarige leeftijd.
Tijdens haar carrière heeft zij ongeveer 180 schilderijen geschilderd, dit waren voornamelijk woonkamers, boerderij- en kerkinterieurs. Interessant detail hierbij is dat zij  haar zus Agathe nooit aan de piano heeft geschilderd hoewel zij haar soms wel als model gebruikte.

Het werk van Harriet Backer is nog grotendeels te zien in het Nationaal kunstmuseum te Olso en het Universiteitsmuseum van Bergen. Bergen-University-modfBergen Université |Fotocredit: Original by Floflo, edited by Aqwis

Gebruikte bronnen: Zie toegevoegde linken in tekst, plus: norwegianamerican, arthurchandler & absolutefacts

Tip: Lees meer over de wereldtentoonstelling van 1889 en 1890 |Karin Haanappel

 

Verdelen of verbinden

Standaard
Verdelen of verbinden

‘Although I studied, I have never been taught paintingbecause I possess in my psychological makeup a peculiarity that resents any outside interference’
Amrita Sher-Gil

village-scene-1938

Ze was mooi en briljant en een van India’s meest vooraanstaande impressionistische kunstschilders, de Hongaarse Amrita Sher-Gil(geboren op 30 januari 1913, overleden op 5 december 1941).

Amrita Sher-Gil was eigenzinnig, had een uitbundige persoonlijkheid en leefde haar leven onder haar eigen voorwaarden. Amrita Sher-Gil bracht het milieu waar ze uit voortkwam keer op keer in opspraak met haar liefdesaffaires en onconventionele manier van leven.

Amrita sher-Gil overleed in de nacht van 5 op 6 december 1941. Zij werd slechts achtentwintig jaar oud maar liet een rijke nalatenschap achter waarmee zij haar naam als een van de leidende artiesten van haar eeuw en symbool van de fusie tussen de Oosten en de Westen vestigde. 9200000028072268 Amrita Sher-Gil kwam op voor de armen, noodlijdenden en beroofde medemens en voelde zich aangetrokken tot Gandhi’s filosofie en levensstijl. Haar schilderijen van Indiase dorpsbewoners en vrouwen geven een meditatieve weerspiegeling van hun hun levens.

17 miljoen mensen, op dat ene kleine stukje aarde
Nu, ruim honderd jaar na de geboorte van Amrita Sher-Gil is waar zij zich hard voor maakte nog steeds actueel. We leven in een donkere tijd waarin bijvoorbeeld in Amerika machtsmisbruik, seksisme, haat, racisme, het gedachtegoed van neonazi’s, pedofilie en verheerlijking van zelfverrijking openlijk verdedigt en toegelaten wordt door de nu zittende president. Dit kan je frustreren, wat mij regelmatig overkomt, maar het kan je ook bepalen bij wat jezelf bij kan dragen aan een betere wereld?!

Verdelen of verbinden 
Meer dan ooit is het belangrijk om te kijken naar je eigen rol in de samenleving, open te staan voor anderen en zoeken naar verbinding. Een mooi voorbeeld van iemand die dat dagelijks in de praktijk brengt is Erik Heijkoop, die zich ondanks de slopende zenuwziekte MS onvermoeibaar inzet voor de kracht van samen, hierbij gebruik makend (en genietend) van kunst, taal en positieve uitspraken. En dat geeft mooi weer dat we in het groot en in het klein allemaal keuzes kunnen maken in het streven naar verbinding, van het stemhokje tot op het Internet.

Power of Art House
Er gebeurt veel in de wereld en om ervoor te zorgen dat je niet kunt zeggen dat je het niet wist voert Power of Art House moderne artistieke publiekscampagnes. Zij streven ernaar om politieke en sociaal-maatschappelijke kwesties aan de kaak te stellen en beladen onderwerpen toegankelijker te maken voor een breed publiek. En zij brengen dit met humor en creativiteit om zo het publieke debat op gang te brengen en meer begrip voor de ander te kweken.

self-portrait-along-the-boarder-line-between-mexico-and-the-united-states-1932.jpg!Large

 Along the Boarder Line Between Mexico and the United States
Self-Portrait, Frida Kahlo. Bron

We can’t say we don’t know
“In een multiculturele samenleving is het essentieel dat men weet wat er speelt, ook elders in de wereld. Kennis over internationale ontwikkelingen is van grote invloed op de sociale cohesie. Sociale waarden en normen in onze maatschappij worden mede bepaald door een collectief wereldbeeld. Wij geloven in de kracht van kunst als maatschappelijk wapen. Een wapen tegen onverschilligheid. Kunst opent ogen, kunst kan moeilijke onderwerpen toegankelijk maken voor een breed publiek en kan op ludieke wijze kritische vragen stellen.” Bron: Voor de wereld van morgen

Edouard Manet in Wuppertal: Meer dan Impressionisme

Standaard
Edouard Manet in Wuppertal: Meer dan Impressionisme

“There is only one true thing: instantly paint what you see. When you’ve got it, you’ve got it. When you haven’t, you begin again. All the rest is humbug.”
Edouard Manet

Manet en Monet
Manet (nee, niet Monet :)) zou in 1865 over Monet gezegd hebben: “Wie is die Monet, wiens naam zo lijkt op de mijne en die zo profiteert van mijn beruchtheid?

Wie was Manet
Gedurende zijn leven was Edouard Manet (1832-1883) een eenling. Misschien dat deze onafhankelijkheid zijn visie op kunst en zijn kijk op de wereld zo nieuw en interessant maakte. Zijn werk is in ieder geval fascinerend en ook vaak raadselachtig.

Van buitenstaander tot baanbreker
Het Von der Heydt Museum Wuppertal ging de uitdaging aan om het werk van deze buitenstaander te openen in een uitgebreide tentoonstelling voor een nieuw publiek. De tentoonstelling presenteert het gehele oeuvre van Manet, te beginnen met zijn eerste voorzichtige pogingen als leerling van Thomas Couture en eindigt met de tuinbeelden van Rueil, 1882.

800px-The_Spanish_Singer_(Le_Guitarrero)_MET_22XX_BM056R3M The Spanish Singer (Le Guitarrero) 1861-62

De tentoonstelling
Een centraal punt in de tentoonstelling is hoe Manet zich verhield tot politiek, ideologie en de maatschappij, in het Frankrijk van de 19-e eeuw. De overzichtstentoonstelling bevat ook afbeeldingen van zijn Spaanse fase, evenals zijn bekende zeegezichten. Zijn late portretten en figuren inspireren vooral door de psychologische spanning tussen de protagonisten (aanduiding voor het personage waar het verhaal van een film, toneelstuk of boek om draait) en lijken te anticiperen op vragen van de moderne psychoanalyse in picturale vorm.

Manet de pionier
De opvallende composities van Manet waren baanbrekend voor zijn tijd. Manet was een kunstenaar die pionierde in het schilderen en latere generaties kunstenaars wist te inspireren. Bron 

The_Steamboat,_Seascape_with_Porpoises,_by_Édouard_Manet

Seascape with Porpoises – 1

De vader van het impressionisme
Hoewel hij zelf niet gecharmeerd was van de aanduiding wordt Edouard Manet vaak de vader van het impressionisme genoemd. Zijn losse toets en vernieuwende onderwerpen maakten hem tot voorbeeld voor Monet en Degas. Wist je overigens dat Manet ook bevriend was met de Nederlandse kunstschilder Johan Barthold Jongkind? Maar daar lees je in deze blog over Jongkind meer over.

Dvd tip
1002004013093616

Verder lezen
Manet in Wuppertal, Meer dan ImpressionismeKunstvensters

Waar te zien
Edouard Manet
Von der Heydt Museum, Wuppertal
Te zien t/m 25 februari 2018

 

Laboureur dans un champ van Van Gogh

Standaard
Laboureur dans un champ van Van Gogh

Het schilderij ‘Laboureur dans un champ‘ van Vincent van Gogh
is voor bijna 70 miljoen euro (81,3 miljoen dollar ) verkocht

Laboureur dans un champ Boer in een veld
Vincent van Gogh, Nederlands impressionist, schilderde Laboureur dans un champ in het laatste jaar voor zijn dood in 1890. Van Gogh verbleef toen in de psychiatrische inrichting van Saint-Paul-de-Mausole in Frankrijk.

Geen recordbedrag
Dit is nog net geen record voor een portret van Vincent van Gogh. Het hoogste bedrag ooit ging namelijk naar Portrait du Dr. Gachet dat in 1990 geveild werd voor (omgerekend) 71,5 miljoen euro.

Lees ook
15 Things You Didn’t Know About Van Gogh’s Portrait of Dr. Gachet

Bron: Van Gogh brengt 25 miljoen meer op dan verwacht – Kunst & Media – PAROOL
Fotobron: Via Artdaily op Pinterest

De geboorte van het licht in een schilderij

Standaard
De geboorte van het licht in een schilderij

Impressionism; it is the birth of Light in painting – Robert Delaunay

Eva Gonzalès (1849 – 1883) was een getalenteerd Frans impressionistische kunstschilderes, die helaas op jonge leeftijd overleed in het kraambed.
Zij was de dochter van de schrijver Emmanuel Gonzalès.

800px-Edouard_Manet_041

Portret van Eva Gonzalès, 1869 -1870, door Édouard Manet

Alternatieven voor de kunstacademie
Omdat vrouwen in haar tijd niet werden toegelaten aan de schildersacademie nam Eva in 1865 schilderlessen bij de portrettist Charles Joshua Chaplin en in februari 1869 werd zij een leerling van de kunstenaar Édouard Manet. Om precies te zijn was zij ook de enige officiële leerling die Manet ooit aannam. Het verhaal gaat dat hij ook Berthe Morisot als leerling vroeg, maar dat zij weigerde.

Niemand vertegenwoordigt het impressionisme met meer talent en met meer autoriteit” – Kunstcriticus Gustave Geffroy in 1881 over Berthe Morisot

Reutlinger_Berthe_Morisot

Berthe Morisot Madame Eugène Manet

 Berthe Morisot (1841-1895) was de eerste vrouw die zich aansloot bij de groep impressionisten en bleef streven naar erkenning van deze kunstvorm. Zij exposeerde in 1864 voor het eerst in de zeer gewaardeerde Salon de Paris. Zij trouwde met Eugène Manet , de broer van haar vriend en collega Édouard Manet .

Jeune_Fille_au_Manteau_Vert_by_Berthe_Morisot.jpg

Jeune Fille au Manteau Vert by Berthe Morisot. Oil on canvas, circa 1894 Fotobron

Tip: De bioscoopfilm Morison, Moed, Storm & Liefde
Te zien in o.a. Lantaren Venster Rotterdam

Met een penseelstreek
Hoewel zijn werk merendeels werd afgewezen was Manet een belangrijk figuur in de avant garde kunstscène. bron Toen Édouard Manet Eva Gonzales ontmoette begon hij meteen aan een portret van haar maar Manet had een jaar en vele zittingen nodig om haar portret te kunnen vastleggen op het witte doek. Dit terwijl hij voor zijn portret van Berthe Morisot slechts twee zittingen nodig had. Eva Gonzalès werd tot 1872 sterk beïnvloed door Édouard Manet maar hierna ontwikkelde zij haar eigen en meer persoonlijke stijl.

Een loge in het theater
Als de Frans-Duitse Oorlog uitbreekt evacueert Eva naar Dieppe. Daar trouwt zij met Henri Guerard, de broer van de grafische kunstenaar Henri Guerard. Henri en de zuster van Eva Gonzalès, Jeanne, komen terug in veel van Gonzalès schilderijen.
Een van haar bekendste werken is ‘Een loge in het Théâtre des Italiens’ (het theater was een geliefd thema van impressionisten). In dit werk staan Eva Gonzalès zuster Jeanne en de Fransman Henri Guerard geportretteerd. Niet wetende dat veertien jaar na het poseren voor dit portret Guerard en Jeanne met elkaar in het huwelijk zouden treden. Dit was vier jaar na het tragische overlijden van Eva (bron).

1280px-Eva_Gonzalès_(1849-1883)_Een_loge_in_het_Théâtre_des_Italiens_(1874)_Musée_d'Orsay_22-8-2017_17-29-43

Een loge in het Théâtre des Italiens, Musée d’Orsay, Parijs 1874

Een Loge in het Théâtre des Italiens (1874) werd door de Salon jury geselecteerd om in de jaarlijkse tentoonstelling in 1879 opgenomen te worden. Vijf jaar eerder nog werd dit schilderij afgewezen, hierna had zij het herwerkt (bron).
Eva_Gonzalès_-_Portrait_of_Jeanne_Gonzales_in_Profile Portrait of Jeanne Gonzalès in Profiel, Private collectie
Eva Gonzalès heeft vaak geposeerd voor verschillende leden van de impressionistische school. Evenals haar leraar Manet heeft zij haar werk nooit tentoongesteld in de Salon des Refusés. Sowieso heeft Eva Gonzalès haar werk tijdens haar leven slechts bij enkele gelegenheden tentoongesteld. Toch wordt Gonzalès vanwege haar uitgesproken schilderstijl tot de impressionisten gerekend.
1001004007681588 BoekentipWomen Impressionists Berthe Morisot, Mary Cassatt, Eva Gonzales, Marie Bracquemond 

Overzichtstentoonstelling
Op 6 mei 1883 sterft Eva op vierendertigjarige leeftijd in het kraambed, precies zes dagen na de dood van haar leraar en inspirator Manet.

Twee jaar na haar dood, in 1885, wordt er een overzichtstentoonstelling van haar 88 werken gehouden in de galerie van de Salons de La Vie Moderne.