NAJAAR 2018: MEGATENTOONSTELLING FRANS HALS EN DE MODERNEN

NAJAAR 2018: MEGATENTOONSTELLING FRANS HALS EN DE MODERNEN
Hals ontmoet Manet, Singer Sargent, Van Gogh

Haarlem, 26 april 2018 – Het vernieuwde Frans Hals Museum opent op 13 oktober 2018 een spraakmakende tentoonstelling van buitengewoon kaliber: Frans Hals en de Modernen. Het is immers precies 150 jaar geleden dat Frans Hals werd herontdekt. Vanaf dat moment werd hij niet langer gezien als een losbandige dronkaard maar bewonderd als modern idool door 19eeeuwse schilders als Manet, Liebermann, Singer Sargent en Van Gogh. De tentoonstelling toont met zo’n 80 bruiklenen afkomstig van musea uit de hele wereld de enorme impact die Hals had op deze moderne schilders. Voor de eerste keer worden zijn schilderijen afgezet tegen reacties op zijn werk uit die andere hoogtijperiode van de schilderkunst eind 19e eeuw. Hierdoor wordt inzichtelijk hoe vooruitstrevend Frans Hals was: ‘Frans Hals, c’est un moderne’. 

Manet, Chicago, AIC lowres

Edouard Manet, Jongen met waterkruik, 1862,72

 

HERONTDEKKING FRANS HALS

Precies 150 jaar geleden – in 1868 – werd Frans Hals door de invloedrijke Franse kunstcriticus Théophile ThoréBürger (her)ontdekt. Hals was het merendeel van de 18e eeuw en eerste helft van de 19e eeuw genegeerd door kunstcritici. Zijn innovatieve schilderstijl met losse toets sloot niet meer aan bij de geldende academische stijl. Die losse schilderstijl werd in verband gebracht met zijn ‘lichtzinnige’ levenswijze en als slecht voorbeeld gepresenteerd. Het gevolg was dat zijn schilderijen slechts weinig waarde toegekend kregen op de kunstmarkt en de naam Frans Hals in de meeste overzichtswerken van de Gouden Eeuw ontbrak.

Malle_Babbe-Gemäldegalerie lowres.jpg

Frans Hals, Malle Babbe, 1633-35

Thoré-Bürger (die ook zorgde voor een herontdekking van Vermeer) ging met verschillende publicaties in op het werk van Hals, maar het waren vooral de twee uiterst lovende artikelen voor het gezaghebbende kunsttijdschrift Gazette des Beaux-Arts die een grote impact hadden. Thoré-Bürger stelde daarin Hals’ virtuositeit en gedurfde penseelvoering juist ten voorbeeld aan moderne kunstenaars. De artikelen vormden het startschot voor een hernieuwde interesse voor Hals’ schilderijen en een herwaardering van zijn schilderstijl onder eigentijdse schilders. De prijzen van zijn werk stegen razendsnel en ieder gerespecteerd museum en verzamelaar stond te popelen om een Hals te verwerven. Vele schilders –in het begin vooral Franse, maar al snel ook Duitse, Engelse en Amerikaanse- reisden honderden kilometers naar Haarlem dat zich als een waar pelgrimsoord voor kunstenaars ontpopte, om het werk van Hals in het net geopende Gemeentemuseum (1862) te bewonderen.

FRANS HALS EN DE MODERNEN

De 150-jarige mijlpaal van deze herontdekking vormt een buitenkans om een tentoonstelling te organiseren over de grootmeester van het portret. De tentoonstelling Frans Hals en de Modernen. Hals ontmoet Manet, Singer Sargent, Van Gogh maakt zichtbaar wat Hals’ impact is geweest op schilders uit de tweede helft van de 19e eeuw. Frans Hals werd bewonderd, zelfs aanbeden door laat 19e-eeuwse kunstenaars als Edouard Manet, Max Liebermann, John Singer Sargent, James Ensor, Mary Cassatt, Gustave Courbet, McNeill Whistler, William Merritt Chase, Henri Fantin-Latour en Vincent van Gogh. Ze waren onder de indruk van zijn losse toets en ruwe schilderstijl die ‘impressionistisch’ overkwam. Deze tentoonstelling die van 13 oktober 2018 tot en met 10 februari 2019 te zien is in Frans Hals Museum, locatie Hof, toont met zo’n tachtig bruiklenen de impact van Hals op deze moderne schilders. Daarin worden voor het eerst in de kunstgeschiedenis schilderijen van Frans Hals naast werken en kunstenaars geplaatst die door hem zijn geïnspireerd.

Gogh, Roulin, Boston, MFA lowres

Vincent van Gogh, Postman Joseph Roulin, 1888

TWEE GROOTSE TENTOONSTELLINGEN IN HAARLEM

Op een steenworp afstand van het Frans Hals Museum is dit najaar nog een grootse tentoonstelling te zien. Teylers Museum presenteert aan de vooravond van Leonardo’s 500ste sterfjaar van 5 oktober 2018 tot en met 6 januari 2019 een unieke tekeningententoonstelling. Ruim dertig originele tekeningen van de wereldberoemde Leonardo da Vinci (1452-1519) komen naar Haarlem. Leonardo’s gave om emoties uit te beelden, staat centraal. Internationaal toonaangevende collecties als British Museum, Uffizi in Florence, het Louvre en de Royal Library van Windsor Castle geven de kwetsbare tekeningen in bruikleen. Een deel was nooit eerder in Nederland te zien.

Teylers Museum en Frans Hals Museum bieden voor beide tentoonstellingen een combiticket aan met gereduceerd tarief. Uitsluitend online te koop vanaf 22 augustus 2018.

 

 

Edouard Manet in Wuppertal: Meer dan Impressionisme

“There is only one true thing: instantly paint what you see. When you’ve got it, you’ve got it. When you haven’t, you begin again. All the rest is humbug.”
Edouard Manet

Manet en Monet
Manet (nee, niet Monet :)) zou in 1865 over Monet gezegd hebben: “Wie is die Monet, wiens naam zo lijkt op de mijne en die zo profiteert van mijn beruchtheid?

Wie was Manet
Gedurende zijn leven was Edouard Manet (1832-1883) een eenling. Misschien dat deze onafhankelijkheid zijn visie op kunst en zijn kijk op de wereld zo nieuw en interessant maakte. Zijn werk is in ieder geval fascinerend en ook vaak raadselachtig.

Van buitenstaander tot baanbreker
Het Von der Heydt Museum Wuppertal ging de uitdaging aan om het werk van deze buitenstaander te openen in een uitgebreide tentoonstelling voor een nieuw publiek. De tentoonstelling presenteert het gehele oeuvre van Manet, te beginnen met zijn eerste voorzichtige pogingen als leerling van Thomas Couture en eindigt met de tuinbeelden van Rueil, 1882.

800px-The_Spanish_Singer_(Le_Guitarrero)_MET_22XX_BM056R3M The Spanish Singer (Le Guitarrero) 1861-62

De tentoonstelling
Een centraal punt in de tentoonstelling is hoe Manet zich verhield tot politiek, ideologie en de maatschappij, in het Frankrijk van de 19-e eeuw. De overzichtstentoonstelling bevat ook afbeeldingen van zijn Spaanse fase, evenals zijn bekende zeegezichten. Zijn late portretten en figuren inspireren vooral door de psychologische spanning tussen de protagonisten (aanduiding voor het personage waar het verhaal van een film, toneelstuk of boek om draait) en lijken te anticiperen op vragen van de moderne psychoanalyse in picturale vorm.

Manet de pionier
De opvallende composities van Manet waren baanbrekend voor zijn tijd. Manet was een kunstenaar die pionierde in het schilderen en latere generaties kunstenaars wist te inspireren. Bron 

The_Steamboat,_Seascape_with_Porpoises,_by_Édouard_Manet

Seascape with Porpoises – 1

De vader van het impressionisme
Hoewel hij zelf niet gecharmeerd was van de aanduiding wordt Edouard Manet vaak de vader van het impressionisme genoemd. Zijn losse toets en vernieuwende onderwerpen maakten hem tot voorbeeld voor Monet en Degas. Wist je overigens dat Manet ook bevriend was met de Nederlandse kunstschilder Johan Barthold Jongkind? Maar daar lees je in deze blog over Jongkind meer over.

Dvd tip
1002004013093616

Verder lezen
Manet in Wuppertal, Meer dan ImpressionismeKunstvensters

Waar te zien
Edouard Manet
Von der Heydt Museum, Wuppertal
Te zien t/m 25 februari 2018