Tagarchief: museum

Fascinerende portretten

Standaard
Fascinerende portretten

Charlotte du Val d’Ognes
Het schilderij ‘Charlotte du Val ‘Ognes’ werd getoond in de salon van 1801. Eerst werd het portret ‘Charlotte du Val d’Ognes’ toegeschreven aan Jacques-Louis David, waar Marie-Denise Villers een leerlinge van is geweest. Daarna werd aangenomen dat het een werk van de Franse kunstenaar Constance Marie Charpentier  betrof.

Tot Margaret Oppenheimer in 1996 met succes kon aantonen dat Marie-Denise Villers (1744-1821) de ware ontwerper van dit schilderij was en Anne Higonnet kon bewijzen dat het hier om een zelfportret ging.

De Franse Marie-Denise Villers was behalve van David ook een getalenteerde leerlinge van Anne Louis Girodet-Trioson (1767-1824), Anne-Louis Girodet-Trioson, François Gérard en pas later van Jacques-Louis David. Zij werkte in een classicistische stijl,
‘Charlotte du Val ‘Ognes’  uit 1801, is haar bekendste werk. Het schilderij hangt nu in het Metropolitan Museum of Art in New York*.

Villers_Young_Woman_Drawing

Dit schilderij van Marie-Denise Villers werd bekend als ‘Charlotte du Val d’Ognes’, ca. 1801, olieverf op doek, 162.5 x 129.5 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York

Une-tude-de-femme-d-apr-s-nature-portrait-de-madame-soustras

Marie Denise Villers. Study of a Woman in Nature (also sometimes called Madame Soustra). 1802.

Van Marie-Denise Villers zijn slechts twee schilderijen bewaard gebleven, ‘Charlotte du Val ‘Ognes’ en ‘Study of A Woman After Nature’, 1802. Allebei de kunstwerken zijn adembenemend mooi en ik weet niet waarom maar het eerste portret vooral fascineert mij. Niet op het eerste gezicht maar wel toen ik er langer naar keek, er valt zoveel op te zien. Zoals;

– Het uitzicht door het Louvre raam
– De achtergrond van ditzelfde uitzicht
– De kleine details aan de jurk
– En de dromerige ogen

CEGQ1bZW8AECs6T Het uitzicht door het raam bijvoorbeeld op ‘Charlotte du Val ‘Ognes’ is al een schitterend schilderijtje op zichzelf. Op Journal18 is te lezen dat het uitzicht via een Louvre-raam de revolutionaire hoop van vrouwen uitdrukte.

GND-1058
Women Paintings by Women Stamps

Voor een ongehuwde vrouw in die tijd was het niet gepast om zich alleen buitenshuis te begeven. En ook werd het talent of gerealiseerd werken van vrouwen toen niet erkend of geaccepteerd onder hun eigen naam. Zo daalde het werk Charlotte du Val ‘Ognes dan ook sterk in waarde toen bekend werd dat het geen werk van David betrof. Vandaag de dag weten wij dat een van de beste portretten uit het classicisme is.

De details Kijk bijvoorbeeld eens goed naar het lint, en de rimpels eronder, van haar jurk. Alles is zo realistisch weergegeven dat het hier evengoed om een foto zou kunnen gaan. IMG_20180430_104957

De eerder genoemde achtergrond
, dat zou er eigenlijk ook zomaar een van de Grieks-Italiaanse kunstschilder Giorgio de Chirico kunnen zijn.
De_Chirico's_Love_Song

En dan die ogen! Dromerig, bezield en zelfbewust, geconcentreerd of gelaten? Waar denkt zij aan en waar kijkt ze naar, opkijkend vanaf haar tekentafel op haar schoot? IMG_20180430_104544

Tekst loopt door onder de video

Meer lezen over het schilderij
Young woman drawing – Museum The Met
Artikel over de toewijzing van ‘Young woman drawing’
Artikel ‘Kijken door een Louvre raam’

Slow watching museum

Museum Boijmans van Beuningen wil bezoekers verleiden om langer dan de gemiddelde 8 seconden naar een kunstwerk te kijken met de collectieopstelling: De collectie als tijdmachine.

Slow watching
Door middel van ‘slow watching’ kun je zoveel meer uit schilderijen en andere kunstwerken halen. Een (korte) leestip over het begrip slow watching is: Kunst is een pispot.

Gebruikte bron: *The Met en Journal18

Het vernieuwde Frans Hals Museum opent met Rendez-Vous met Frans Hals

Standaard
Het vernieuwde Frans Hals Museum opent met Rendez-Vous met Frans Hals

Het Frans Hals Museum en De Hallen Haarlem treden, na lang flirten en elkaar het hof maken, op 29 maart 2018 in het huwelijk. De twee musea, gaan vanaf die dag verder als één museum op twee locaties onder de naam Frans Hals Museum (Hof en Hal) en met een website, een huisstijl en een vernieuw(en)d en onderscheidend tentoonstellingsprogramma waarin oude en hedendaagse kunst afzonderlijk en de mix tussen beiden centraal staat. Het vernieuwde museum opent met de experimentele
collectietentoonstelling Rendez-vous met Frans Hals waarin persoonlijke interpretaties van hedendaagse kunstenaars en kunstkenners op originele en imaginaire schilderijen van de meester centraal staan. De tentoonstelling loopt van 30 maart t/m 16 september in Hal en 30 september in Hof.

nr._b.jpg
Luuk Wilmering, The Civic Guard Portrait Groups – 2015
(een werk in 6 collages)

Vernieuwd museum
Het vernieuwde Frans Hals Museum beschikt over een uitmuntende collectie Oude Meesters, maakt hoogwaardige tentoonstellingen over kunst uit de Gouden Eeuw én realiseert opmerkelijke exposities met toonaangevende hedendaagse kunstenaars. In zogenaamde ‘fusiontentoonstellingen’ worden oude kunst en kunst van nu samengebracht. Het museum zal oude naast nieuwe(re) kunst presenteren en zal 16e en 17e-eeuwse kunstwerken onderwerpen aan een 21e-eeuwse interpretatie die niet noodzakelijk strookt met een eigentijdse benadering. Het museum vult hiermee de klassieke kunsthistorische benaderingen aan met andere stemmen en additionele verhaallijnen die eerder associatief dan chronologisch zijn en die de bestaande visie op kunst – van Frans Hals, maar ook van kunst in algemenere zin – niet alleen verrijken, maar ook bevragen en ter discussie stellen.

nr._d.jpg
Luuk Wilmering, The Civic Guard Portrait Groups – 2015
(een werk in 6 collages)

Het museum biedt de bezoeker daarmee een unieke en prikkelende mix van traditie en toekomst, van verfstreken en pixels. Het vernieuwde museum kenmerkt zich straks ook door een frisse en elegante nieuwe huisstijl, met een nieuwe, informatieve en speelse website. Beide locaties, Hof – aan het Groot Heiligland en Hal – aan de Grote Markt, zijn toegankelijk met één entreebewijs.

Rendez-Vous met Frans Hals
Ter ere van de opening staat in Rendez-Vous met Frans Hals de ontmoeting tussen ‘huismeester’ Frans Hals en hedendaagse kunstenaars en Oude Meester-kenners centraal. Originele en ‘imaginaire’ schilderijen van Frans Hals zijn onderwerp van subjectieve interpretaties van kunstkenners en kunstenaars. Door de hele tentoonstelling weerklinkt een koor van verschillende stemmen: schilders en fotografen, conservatoren en kunsthistorici reageren op eigenzinnige manieren op de schilderijen van de Haarlemse virtuoos. De tentoonstelling verspreidt zich over de twee locaties van het museum (Hof en Hal).

V. l.n.r.: Frans Hals, Portret van een dame met handschoenen, c. 1645/50
Foto: Arend Velsink | Creditline: Particuliere collectie ter ere van| Private collection in honour of Doris Morksy & Frans Hals, Portret van een dame met handschoenen, c. 1645/50, Particuliere collectie ter ere van Doris Morksy Koos Breukel, Cosmetic View (Gwennie), 2005, Frans Hals Museum Haarlem

In het Frans Hals Museum (vanaf maart: locatie Hof) wordt de nadruk gelegd op de topstukken van Frans Hals die zich in de eigen collectie bevinden. Zo’n twintig hedendaagse kunstenaars en kunsthistorici die een speciale relatie hebben met het museum, Hals en zijn werk wordt gevraagd om collectiestukken te ‘herinterpreteren’. Hedendaagse kunstenaars als Anton Henning & Jasper Hagenaar, Hans Aarsman & Roy Villevoye gebruiken verschillende schilderijen van Hals als startpunt voor nieuw werk en laten zien hoe goed Frans Hals’ schuttersstukken en portretten zich naar het heden laten vertalen. Bijdragen zijn o.a. afkomstig van de conservatoren van het Frans Hals museum, experts als Claus Grimm, Frans Grijzenhout, Norbert Middelkoop en kunstenaars als Shezad Dawood, Michael Borremans, Jan Andriesse, Laurence Aegerter, Luuk Wilmering, Nedko Solakov en Nina Katchadourian.

Regentessen-116
Frans Hals, De regentessen van het Oudemannenhuis, ca. 1664
Foto: René Gerritsen

Het tweede deel van de tentoonstelling in De Hallen Haarlem (vanaf maart: locatie Hal) is het vertrekpunt het imaginaire oeuvre van Frans Hals: werken die niet (langer) bestaan of zichtbaar zijn of zelfs nooit hebben bestaan. Kunstenaars reageren op werken van Hals die alleen in de literatuur bestaan die door bombardementen of andere historische gebeurtenissen zijn vernietigd, die verborgen zijn of die op een andersoortige manier uit de geschiedenis zijn gewist en tot het domein van de fictie behoren. Om een bredere context te bieden worden deze interpretaties van Hals gecombineerd met hedendaagse films en installaties waarin het ‘kunstwerk dat louter in de verbeelding bestaat’ centraal staat. Met bijdragen o.a. Mieke Bal, Batia Suter, Cédric Noël, Koos Breukel, Melvin Moti, Pavel van Houten, Pierre Bismuth, Pieter Vermeersch, Riet Wijnen en Saskia Noor van Imhoff.

Platform voor nieuw werk
Het veelomvattende tentoonstellingsproject Rendez-Vous is een transhistorisch experiment – het verbindt kunst uit verschillende tijdsvakken, periodes en stijlen – en biedt een platform voor hedendaagse kunstenaars om nieuw werk te ontwikkelen dat rechtstreeks geïnspireerd is door meesterstukken uit de Gouden Eeuw. Tegelijkertijd biedt de tentoonstelling het publiek een veelzijdige blik op de kunstenaar die de naamgever is van het Frans Hals Museum en die sinds de 19e eeuw te boek staat als een Moderne Meester.

Rendez-vous met Frans Hals wordt mogelijk gemaakt door ondersteuning van de Van Toorn Scholten Stichting.

 

DRIE TOPSTUKKEN VAN FRANS HALS NA VIER JAAR WEER TE ZIEN

Standaard
DRIE TOPSTUKKEN VAN FRANS HALS NA VIER JAAR WEER TE ZIEN

Persbericht Frans Hals Museum | Haarlem, 17 januari 2018

Na een onderzoeks- en restauratieproces van vier jaar in het atelier van het Frans Hals Museum zijn de wereldberoemde regentenportretten van Frans Hals voor het eerst weer alle drie te bewonderen. De laatst gedocumenteerde restauratie aan de stukken dateerde van zo’n 100 jaar terug. Onder de titel Zo goed als nieuw? zijn de werken van 18 januari tot en met 18 maart te zien. Van het jarenlange restauratietraject is een documentaire gemaakt die bij de werken wordt getoond en door de AVROTROS wordt uitgezonden.

Zo goed als nieuw?
Het betreft de Regenten van het St. Elisabeths Gasthuis (1641), de Regenten van het Oudemannenhuis en de Regentessen van het Oudemannenhuis (beide ca. 1664). De schilderijen worden de komende twee maanden elk in een aparte ruimte tentoongesteld. Zo is er alle aandacht voor het schilderij, als een eerbetoon aan meesterschilder Frans Hals. Een begeleidende audio bij elk werk, ingesproken door de restauratoren, verdiept voor de bezoeker de kijkervaring. In de eerste zaal wordt een documentaire getoond, die informatie geeft over het onderzoek en het restauratieproces.

PolaNorm-Montage

Foto René Gerritsen – De Regenten van het St. Elisabeths Gasthuis (1641)

De laatste keer dat de drie werken volledige restauraties ondergingen is een kleine 100 jaar geleden. De recente restauratie was noodzakelijk voor het behoud van de kunstwerken voor de toekomst, maar ook vanwege de slechte esthetische toestand. Gele vernislagen, oude verkleurde retouches en overschilderingen werden verwijderd, het doek werd verstevigd en beschadigingen geretoucheerd. Door de restauratie zijn de compositie en de verfstreken van Frans Hals weer beter zichtbaar. Hierdoor wordt de bezoeker uitgenodigd tot een hernieuwde kennismaking met de bijzondere artistieke kwaliteiten van deze kunstenaar.

Nieuwe inzichten over de meesterschilder
Het onderzoek heeft tijdens de recente restauratie veel nieuwe inzichten gegeven in de werkwijze van Frans Hals, in de oorspronkelijke verschijningsvorm van de schilderijen en in de mate waarin ze in de loop der tijd veranderd zijn. Zo bleken bijvoorbeeld de tafelkleden en gordijnen in de Regenten en Regentessen van het Oudemannenhuis sterk verkleurd. Oorspronkelijk waren ze grijs-groen. De restauratoren hebben samengewerkt met diverse onderzoekers uit binnen- en buitenland. Er volgt nog een wetenschappelijke publicatie over het onderzoek in het kader van het op te richten kenniscentrum van het museum.

Regentessen-116

Foto René Gerritsen – De regentessen van het Oudemannenhuis (ca. 1664)

Documentaire
Documentairemakers Marcel van der Velden en Krista Arriëns hebben het team van restauratoren gedurende meerdere jaren gevolgd en hebben er de documentaire Dichterbij Halsover gemaakt. Deze wordt op 28 januari om 17.40 uur uitgezonden door de AVROTROS tijdens Kunstuur op NPO2.

Nieuw: Extra ‘vrolijke noot’ bij De kunst van het lachen. Humor in de Gouden Eeuw
Vanaf 18 januari voegt kunstenaar Nedko Solakov een extra vrolijke en hedendaagse noot toe aan de tentoonstelling De kunst van het lachen. Humor in de Gouden Eeuw. Hiermee geeft het museum uiting aan zijn visie om oude kunst en hedendaagse kunst te verbinden. Nedko Solakov (Bulgarije, 1957) studeerde traditionele muurschilderingtechnieken aan de academie van Sofia en combineert deze ‘klassieke’ achtergrond met een meer conceptuele praktijk en een sterke zin voor het absurde. Vanuit die invalshoek zorgt Solakov voor een eigentijdse kwinkslag en knipoog die de humor van de meesters uit de Gouden Eeuw met het hier en nu verbindt.

 

De restauratie en het onderzoek werd mogelijk gemaakt dankzij de BankGiro Loterij, Vrienden van het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem, Mondriaan Fonds en hetPrins Bernhard Cultuurfonds dankzij zijn Atelierpraktijkenfonds. Het Elisabeth van Thüringenfonds heeft in 2011 het schilderij Regenten van het Sint Elisabeth’s Gasthuis geschonken aan de collectie van het Frans Hals Museum.

Dieren doorgelicht

Standaard
Dieren doorgelicht

PERSBERICHT Het Natuurhistorisch
16 januari 2018

Expositie röntgenkunst van Arie van ’t Riet Dieren doorgelicht in Het Natuurhistorisch

kameleon_hangbegonia_ingekleurde_rontgenfoto_Arie_van_t_Riet

Kameleon met hangbegonia – ingekleurde röntgenfoto. (Foto Arie van ’t Riet)

In het Natuurhistorisch Museum Rotterdam is van 21 januari t/m 8 april 2018 röntgenkunst van Arie van ’t Riet te zien in de tentoonstelling ‘Doorgelicht‘.

Van ’t Riet is gepensioneerd technisch natuurkundige. Hij maakte tijdens zijn werkzame leven duizenden klinische röntgenfoto’s. Nu maakt hij nog steeds röntgenfoto’s, maar dan van natuurtaferelen die hij opbouwt met dode dieren en verse planten. Na inscannen van de analoge röntgenfilm en met minimale digitale beeldbewerking – inverteren, kalibreren en wat kleur in de planten – ontstaan verrassende dierenfoto’s die met nadruk op het binnenste letterlijk anders belicht zijn.

kikker_gele-plomp_ingekleurde_Rontgentfoto_Arie_van_t_Riet
Kikker met gele plomp – ingekleurde röntgenfoto. (Foto Arie van ’t Riet)

Het Natuurhistorisch maakte voor de tentoonstelling ‘Doorgelicht’ een selectie uit het werk van Arie van ’t Riet, waaronder een vliegende uil, een zwemmende kikker, een zingende merel, kronkelende palingen en een gravende mol. Preparaten uit de museumcollectie completeren de expositie.

bosuil_in_vlucht_ingekleurde_rontgenfoto_Arie_van_t_Riet
Bosuil in vlucht – ingekleurde röntgenfoto. (Foto Arie van ’t Riet

Naast het esthetische aspect werd hierbij ook geselecteerd op het biologische. De foto’s leggen namelijk interessante dierenkenmerken bloot. Zo blijkt de punt van de vogelvleugel slechts vijf complexe botten te bevatten, met als resultaat een stevig skelet waar veren ingeplant zijn. Op de röntgenfoto van een vliegende uil is ook duidelijk te zien dat die veren voor het grote oppervlak van de vleugels zorgen. In een tafereel met een kikker valt op dat deze dieren slechts vijf tot negen wervels hebben. Ook lijken ze een extra stuk onderbeen te hebben. Dat zijn eigenlijk het sprongbeen en het hielbeen. Bij mensen zijn dit korte en compacte botten in de voet, bij kikkers zijn ze verlengd om beter te kunnen springen.

‘Doorgelicht’ is een expositie op het raakvlak van kunst en natuurwetenschap. De bezoeker geniet van de schoonheid van de beelden en leert gelijktijdig iets over de bouw van dierenskeletten.

9200000079530393 In 201 7 verscheen bij uitgeverij Gottmer het boek ‘Binnenstebinnen‘ met dierenverhalen van Jan Paul Schutten bij röntgenfoto’s van Arie van ’t Riet. Het is te koop in de Museumwinkel.

Microscoop finalist in het Pronkstuk van Nederland

Standaard
Microscoop finalist in het Pronkstuk van Nederland

De microscoop van Antoni van Leeuwenhoek is winnaar in de categorie
‘ontwerp’ van het Pronkstuk van Nederland en daarmee door naar de eindfinale maakte presentator Jort Kelder dinsdagavond, 23 januari 2018, in de tv-uitzending bekend.

Het eenvoudige ontwerp van een van de belangrijkste Nederlandse uitvindingen laat zien waar het in de wetenschap om draait: nieuwsgierigheid, lef, creativiteit en
doorzettingsvermogen.

Met zijn microscoop ontdekte Antoni van Leeuwenhoek in 1673 een compleet nieuwe wereld en zag als eerste bacteriën. Of dit grensverleggende microscoopje als winnaar uit de bus komt, bepaalt Nederland!

Wilfred de Bruijn pleit als ambassadeur voor de microscoop als hét Pronkstuk
van Nederland

Rijksmuseum Boerhaave
Voor zover bekend zijn er 11 microscopen bewaard gebleven. Rijksmuseum
Boerhaave heeft er vier in de collectie. Met een collectie die vijf eeuwen
onderzoek en innovatie toont, en een intensieve samenwerking met
kopstukken uit de wetenschap van vandaag, biedt Rijksmuseum Boerhaave
bezoekers van alle leeftijden een intrigerende kijk in de wereld van
wetenschap en geneeskunde. Onder de getoonde topstukken bevinden zich
de microscopen van Antoni van Leeuwenhoek.
Bron en foto: PERSBERICHT Rijksmuseum Boerhaave  Museum Boerhaave krijgt Van Leeuwenhoek microscoop in bruikleen
Uitgelichte foto: Rob Koopman via Wikimedia


Woensdag en donderdag worden de winnaars in de categorieën Erfgoed en Kunst gekozen. Kijk om 21:10 uur naar NPO 2 en stem op uw favoriet. Op vrijdag kiest het publiek de overall winnaar; het pronkstuk van Nederland. U kunt dan online of – tijdens de live-uitzending – telefonisch stemmen op uw favoriete object.

Woensdag 24 januari: Finale categorie Erfgoed
Donderdag 25 januari: Finale categorie Kunst
Vrijdag 26 januari: Grande finale met verkiezing van het pronkstuk van Nederland

Bron en foto: Pronkstuk van Nederland

 

Groeten uit Scheveningen

Standaard
Groeten uit Scheveningen

strand-te-scheveningen-joseph-bles-derde-kwart-19de-eeuw-collectie-haags-historisch-museum
Strand te Scheveningen, Joseph Bles, derde kwart 19de eeuw, collectie Haags Historisch Museum (550 KB, 72 dpi)

Persbericht
Den Haag, 23 januari 2018

Zomerse familietentoonstelling Groeten uit Scheveningen brengt het strand naar de stad

Van 30 juni tot en met 11 november 2018 organiseert het Haags Historisch Museum de zomerse familietentoonstelling Groeten uit Scheveningen. De expositie is onderdeel van het themajaar Feest aan Zee, dat het 200-jarige bestaan van Scheveningen als badplaats viert.een-meisje-met-poppenwagen-op-het-strand-op-de-achtergrond-het-wandelhoofd-wilhelmina.-foto-ca-1905-onbekende-fotograaf.-collectie-hga-72dpi.jpg
Een meisje met poppenwagen op het strand, op de achtergrond het wandelhoofd Wilhelmina. Foto, ca 1905, onbekende fotograaf. Collectie HGA (911 KB, 72 dpi)

Met Groeten uit Scheveningen haalt het Haags Historisch Museum het strand naar de stad. De expositie neemt bezoekers mee op reis door de 200-jarige geschiedenis van deze populaire badplaats. Je beleeft een compleet zomers dagje uit op Scheveningen: van een plekje zoeken op het strand tot flaneren op de boulevard. De tentoonstelling zit vol leuke doe-activiteiten voor jong en oud: maak een quiz, verstuur een ouderwetse ansichtkaart, ga op de foto in badkleding van vroeger en zet zo snel mogelijk een strandstoel in elkaar.

Bijzondere affiches, foto’s, badmode en schilderijen leren je op speelse wijze hoe Scheveningen zich in de loop der jaren ontwikkelde tot de drukbezochte badplaats die het nu is. Wist je bijvoorbeeld dat vrouwen vroeger een strandpyjama droegen, er ooit struisvogels op de boulevard liepen en badgasten zich in zee lieten rijden in een koets? Je ontdekt het in deze tentoonstelling met altijd-mooi-weer-garantie – vergeet je zonnebril niet mee te nemen!

op-de-pier-van-scheveningen-in-1941-wim-berssenbrugge-agfacolor-24-x-36-mm-stereo-paar-b-80-collectie-haags-historisch-museum
Op de pier van Scheveningen in 1941, Wim Berssenbrugge, collectie Haags Historisch Museum (Agfacolor 24 x 36 mm stereo paar B-80) (810 KB, 72 dpi)

Themajaar Feest aan Zee
Groeten uit Scheveningen is onderdeel van de programmering van Feest aan Zee, 200 jaar badplaats Den Haag Scheveningen. In 1818 bouwde Jacobus Pronk het eerste badhuis op Scheveningen. Dit jaar biedt de stad haar inwoners en bezoekers een zee aan festiviteiten. De badplaats staat in de spotlights en de hele stad feest mee met festivals, exposities en voorstellingen.

Portret van Felix Auerbach door Edvard Munch nieuwste aanwinst in collectie Van Gogh Museum

Standaard
Portret van Felix Auerbach door Edvard Munch nieuwste aanwinst in collectie Van Gogh Museum

Het Van Gogh Museum heeft zijn collectie verrijkt met een schilderij van Edvard Munch. Het betreft het portret Felix Auerbach dat de Noorse schilder in 1906 maakte in opdracht van de Duitse natuurwetenschapper Auerbach. Het is het eerste portret van Munch in een Nederlandse collectie. Het werk werd vanochtend, op de 74e sterfdag van Munch, voor het eerst aan het publiek getoond. Het schilderij is het enige portret van Munch in een Nederlandse collectie en het is tevens de eerste keer dat het schilderij in Nederland te zien is.

Het monumentale schilderij, geschilderd in expressieve kleuren, is kenmerkend voor het oeuvre van Munch en past naadloos in de collectie van het Van Gogh Museum. Zowel het werk als de levens van Vincent van Gogh en Edvard Munch vertonen opvallende parallellen. “Dat wij onze collectie nu hebben kunnen verrijken met een prachtig schilderij van Munch, waarin zijn affiniteit met Van Gogh ook nog eens duidelijk zichtbaar is, is de vervulling van een langgekoesterde droom.” aldus Axel Rüger, directeur van het museum.

Felix Auerbach is vanaf vandaag te zien in de vaste collectie van het museum op de derde verdieping, waar het in een speciaal daartoe ingerichte presentatie tussen andere portretten van Van Gogh en moderne kunstenaars als Kees van Dongen en Jan Sluijters hangt.

unnamed (5)
Directeur Axel Rüger en conservator Maite van Dijk naast het schilderij Felix Auerbach (1906) van Munch. Het portret is de nieuwste aankoop in de collectie van het Van Gogh Museum en wordt tentoongesteld in een speciaal voor dit werk ingerichte presentatie.

Felix Auerbach

Edvard Munch (1863-1944) maakte het werk in opdracht van de geportretteerde: de Duitse natuurwetenschapper Felix Auerbach (1856-1933), destijds werkzaam als professor aan de universiteit van Jena. Auerbach maakte deel uit van de culturele elite en hij was, samen met zijn vrouw Anna, erg in kunst geïnteresseerd. Eind 1905 brachten zij samen een bezoek aan het archief van Nietzsche en zagen daar het portret dat Munch van de filosoof onder handen had. Ze waren diep onder de indruk en nodigden de schilder kort daarop uit in Jena. Voor het bedrag van 500 mark schilderde Munch in februari 1906 het portret van Auerbach.

Het portret is zeer karakteristiek voor het oeuvre van Munch en eveneens kenmerkend voor zijn werken uit deze periode. Het schilderij van Felix Auerbach wordt gezien als een van de beste portretten van Edvard Munch uit het eerste decennium van de twintigste eeuw. Auerbach is door Munch met veel bravoure en overtuiging neergezet als een assertieve man van de wereld die de beschouwer zelfverzekerd aankijkt.

Munch & Van Gogh

Vincent van Gogh en Edvard Munch worden vaak in één adem genoemd, hoewel de kunstenaars elkaar waarschijnlijk nooit ontmoet hebben. Munch koesterde een grote bewondering voor Van Gogh, wiens werk hij rond 1890 leerde kennen. Net als Van Gogh streefde hij naar modernisering van de kunst. Beiden ontwikkelden een expressieve en kleurrijke beeldtaal om uiting te geven aan de universele emoties van het menselijk bestaan, waarbij Munch op onconventionele wijze met zijn materiaal en technieken experimenteerde. In 2015 was in het Van Gogh Museum de tentoonstelling Munch : Van Gogh te zien, waarin de parallellen tussen beide kunstenaars duidelijk naar voren kwamen.

De overeenkomsten tussen Munch en Van Gogh zijn met name in hun portretkunst heel sterk en overtuigend te zien. Zo is het expressieve kleurgebruik terug te zien in het portret van Felix Auerbach. Munch heeft ervoor gekozen de geportretteerde voor een ondefinieerbare oranjerode achtergrond af te beelden. Van Gogh koos dikwijls voor eenzelfde aanpak.

Gezien de vele artistieke en persoonlijke overeenkomsten tussen Van Gogh en Munch is dit portret van Felix Auerbach een fantastische aanvulling op de collectie van het Van Gogh Museum.

Speciale presentatie

Het is de eerste keer dat dit portret, dat nog zijn originele lijst heeft, in Nederland te zien is. Het monumentale, expressieve en karakteristieke portret van Felix Auerbach is het enige portret van Munchs hand in Nederland.

Tot nu toe was het enige andere schilderij van Munch in een Nederlandse collectie een figuurstuk uit 1905 in Museum Boijmans van Beuningen. Daarnaast heeft het Van Gogh Museum het schilderij Vruchtbaarheid (1899-1900) uit een particuliere collectie in langdurig bruikleen.

Felix Auerbach is vanaf vandaag te zien in een speciaal daartoe ingerichte presentatie op de derde verdieping van de vaste collectie van het museum. Het Van Gogh Museum toont in dit gedeelte van het museum de invloed van Vincent van Gogh op zijn tijdgenoten en de eerste generatie kunstenaars na hem.

In de presentatie wordt het portret samengebracht met schilderijen die verwant zijn qua kleurgebruik, thema en compositie, zoals De zoeaaf(1888) van Van Gogh en monumentale portretten van andere kunstenaars die zich hebben laten inspireren door Van Gogh, zoals De blauwe japon (1911) van Kees van Dongen en Jan Sluijters’ Salomon Beffie (1912). Het portret Felix Auerbach zal permanent te zien zijn.

De aankoop van dit belangrijke werk is mede mogelijk gemaakt door de genereuze steun van de deelnemers van de BankGiro Loterij, de Vereniging Rembrandt, mede dankzij haar Maljers-de Jongh Fonds, en het Prins Bernhard Cultuurfonds, het VSBfonds en de leden van The Yellow House (de benefactors van het museum).

Edvard Munch

Edvard Munch, Felix Auerbach, 1906

PERSBERICHT | 23 januari 2018