Tagarchief: Paula Modersohn Becker

Dode vissen, uien, bierglazen en meisjes

Standaard
Dode vissen, uien, bierglazen en meisjes

Why should I paint dead fish, onions and beer glasses? Girls are so much prettier, Marie Laurencin

Marie_Laurencin,_c.1912,_Paris

Franse schilder Marie Laurencin (1853-1956) c.1912, Parijs

Nadat ik het prachtige werk van Marie Laurencin
ontdekt had (via Twitter) plaatste ik niet lang daarna geïnspireerd door haar werk een collagefoto met werk van Marie Laurencin op Instagram, en nu deze blogpost over haar. Deze kunstenares verdient absoluut meer naamsbekendheid en eer dan nu nog het geval is.

Er is geen twijfel over mogelijk, vrouwelijke kunstenaars zijn er altijd geweest! Toch zijn ze nog steeds niet standaard opgenomen in de canon van de kunstgeschiedenis.” – Karin Haanappel, via Herstory onderzoek

Marie Laurencin (Parijs 1883 – Parijs 1956) was een Franse kunstschilderes 🎨 die behoorde tot de avant-garde van de kring rond Pablo Picasso in het Parijs aan het begin van de twintigste eeuw. Je kunt ronduit stellen dat zij de kunstwereld op zijn kop heeft gezet en eraan meegeholpen heeft om moderne kunst over de hele wereld vorm te geven.

Het begon ermee dat dat de jonge Marie Laurencin in 1901 door haar moeder naar een school in Sèvres gestuurd, tijdens deze periode leerde zij porselein schilderen.

Paris_Montmartre,_Le_Boulevard_de_Clichy_et_le_Moulin-Rouge

Parijs Montmartre , ca.1900, Le Boulevard de Clichy en le Moulin-Rouge , 18e arrondissement van Parijs . De Académie de La Palette , 104 Bld de Clichy, zou zich in het midden van de foto bevinden.

Later, aan de Humbert-academie, leerde Marie Laurencin Georges Braque kennen en niet veel later ontmoette zij Guillaume Apollinaire en Picasso [ zie mijn eerdere blog op LiRiAn Art over ‘Kijken als Picasso‘ ].

IMG_20180609_202203

Apollinaire and His Friends, Marie Laurencin, 1909

Haar discussies met Picasso en Apollinaire over kunst leidde uiteindelijk tot het ontstaan van het kubisme waarvan Marie Laurencin, onder andere samen met Sonia Terk-Delaunay en Robert Delaunay, een unieke benadering van abstractie kunst ontwikkelde en een van de grondleggers van het kubisme werd.

Het werk van Laurencin toont veel lyrische motieven als sierlijke, dromerige jonge meisjes in pastelkleuren met zachte schaduwen. Tevens vind je de invloed van de Perzische miniatuurschilderkunst en de Rococo-kunst terug in haar werken.

IMG_20180612_192824.jpg

In 1907 debuteerde Marie Laurencin in de “Salon des Indépendants“(een genootschap van aanvankelijk alleen Franse kunstenaars, opgericht in 1884 door een groep schilders die bekend stonden als Les Indépendants, de onafhankelijken).

Natalie_Barney_and_Renee_Vivien.jpg

Natalie Barney (rechts) en haar geliefde Pauline Tarn (dichteres Renée Vivien). Foto via: Otto Studio

Marie Laurencin werd ook lid van salon van Natalie Clifford Barney, de toneel- en romanschrijfster en dichteres. Natalie Barney was de dochter van [ zie mijn eerdere blog; ‘Artistieke activist; Alice Barney-Pike ]. Er wordt van haar verteld dat zij een groot verleidster was.

De salon, die Natalie Barney gedurende 60 jaar zou leiden, was gelegen aan de linkeroever van Parijs en kunstenaars uit de hele wereld kwamen hier bijeen. Barney wijdde zich aan het promoten van vrouwelijke schrijvers door een vrouwenacademie op te richten als reactie op de bestaande, en volledig mannelijke, Franse Academie. Klik hier om meer te lezen

IMG_20180609_202310

Marie Laurencin’s bohemian/gypsie chic interior

over Natalie Clifford-Barney (Engelstalig).

In 1912 exposeerde Marie Laurencin met een grote tentoonstelling in Galerie Barbazanges en in 1920 in de P. Rosenberg galerie. Vanaf 1924 werkte zij ook aan toneelontwerpen en illustreerde boeken; ‘La Tentative Amoureuse’ van André Gide en ‘Alice in Wonderland’ van Lewis Caroll.

Paris_department_land_cover_location_map.svg

Galerie Barbazanges is located in Paris. By Eric Gaba, via: Wikimedia Commons user Sting

Na haar scheiding in 1920 van de Duitse Baron Otto von Waëtjen (met wie zij in 1914 getrouwd was) keerde Marie terug naar Parijs.

In Parijs zou Marie financieel succesvol blijken als kunstenares, tot de economische depressie van de jaren dertig aanvangt. Tijdens de crisisjaren werkte zij als kunstlerares op een privéschool en zij woonde verder tot haar dood in haar geboortestad; Parijs.

En o la la, Parijs, de stad die zoveel kunstenaars gelokt en geïnspireerd heeft.[ zie ook mijn blogpost over Paula Modersohn-Becker; ‘Verliefd op Parijs en schilderen‘ ].

“An artist has no home in Europe except in Paris.” -Friedrich Nietzsche

Bronvermelding onder de video

Geraadpleegde bronnen:

Verliefd op Parijs, lezen en schilderen

Standaard
Verliefd op Parijs, lezen en schilderen

‘Ik ga niet naar Freud, dan raak ik mijn frustraties kwijt en die zijn nu juist mijn inspiratiebron’- Rainer Maria Rilke *

Stamp_Germany_1996_Briefmarke_Europa_Paula_Modersohn-Becker Een vrije geest
Paula Modersohn-Becker was een jonge vrouw die succesvol een weg zocht om in het keurslijf van haar tijd te kunnen doen waar zij van hield. Nu hield zij van vele dingen maar eigenlijk wilde zij maar een ding echt in haar leven, en dat was schilderen, schilderen en nog eens schilderen en ontdekt worden als kunstenaar. Met de kennis van nu weten wij dat zij de boeken is ingegaan als de voorloopster van het expressionisme.

Er toe doen in het leven
Op haar zeventiende ontdekt Paula Becker goed te kunnen schilderen en zij vestigt zich in Worpswede waar ook haar beste vriendin, de jonge beeldhouwster Clara Westhoff, woont en werkt. Na enkele jaren van leren, reizen, drinken en filosoferen (met o.a. Otto Modersohn, Heinrich Vogeler, Clara Westhoff en Rainer Maria Rilke) trouwt Paula met de elf jaar oudere Otto, en Clara met Rainer Maria Rilke. Een gangbare ontwikkeling zou je denken maar eigenlijk wilde Paula Becker vrij zijn- en leven, en bekend worden als kunstenaar; ‘er toe doen in het leven.’

Inspiratiebron
Wel, in dat laatste is zij geslaagd;

  • Tot op de dag van vandaag is Paula M. Becker (Dresden, 8 februari 1876 – Worpswede, 21 november 1907) een inspiratiebron voor velen. Toch bleef zij tijdens haar leven onontdekt,een lot dat zij deelt met menig ander kunstenaar.
  • Exposities geven blijk van de ontwikkeling en diversiteit van haar werk, helaas overlijdt Paula M. Becker al op jonge leeftijd.
  • Jammer‘, waren haar laatste woorden, vlak voordat zij stierf en een achttien dagen oude baby achterliet.
  • De dochter van Paula, Mathilde, richt in 1978 de ‘Paula Modersohn-Becker stichting’ op.
  • Het werk van Paula M. Becker is in verschillende musea ondergebracht.
  • Paula Modersohn-Becker schilderde in tien jaar tijd een zeer indrukwekkend oeuvre bijeen en haar werk omvat portretten, kinderafbeeldingen, scènes uit de agrarische gemeenschap van Worpswede, landschappen, stillevens, portretten- en zelfportretten *. Paula_Modersohn-Becker_018 800px-Paula_Modersohn-Becker_016

Rainer Maria Rilke
Rainer Maria Rilke, geboren in Praag en studeerde kunst- en literatuurgeschiedenis en filosofie, verkeerde in kringen van belangrijke kunstenaars en denkers, zoals met Paula Modersohn-Becker. Ook had hij een verhouding met Lou Andreas Salomé (de vrouw die ook de vrienden Freud en Nietzsche wist te bekoren) en was goed bevriend met o.a. Sigmund Freud. Rilke was een dromerige melancholische dichter, met ook een sterke en zinnelijke kant. Hij gold als een van de belangrijkste lyrische dichters binnen de Duitse taal, schreef verhalen, een roman en essays en vertaalde talrijke literaire werken en lyriek. Een absoluut hoogtepunt in de West-Europese poëziegeschiedenis was zijn dichtwerk; ‘De elegieën van Duino‘.

Het is hier heerlijk
De totstandkoming van de elegieën is bijzonder te noemen. Vanaf de eerste regel (Rilke wandelt hier in de tuinen van kasteel Duino aan de Adriatische Zee en hij is dan nog ernstig verward door de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog) tot aan de voltooiing in 1922. Dat wat hij al die jaren niet had kunnen verwoorden kwam ineens los als in een grote inspiratie- en woordenstorm. Dit verraste hem; ‘zij reiken eindeloos ver boven mij uit’, schreef hij in een brief aan de Poolse vertaler Hulewicz. In slechts enkele weken voltooide hij vervolgens de elegieën van Duinlo.

‘Dit meesterwerk met zijn ongekende zeggingskracht, zijn schitterende en vaak ontroerende beeldspraak, is bij velen onbekend’ bron

Via de elegieën wandel je door het leven van de dichter, je leest van zijn angsten en depressies tot aan de bevinding Hiersein ist herrlich. En in ‘Brieven aan een jonge dichter‘ 9200000000030762 lezen we over de nog steeds niet beantwoordde vraag hoe de tegenstellingen tussen mannen en vrouwen op te heffen.

Paula Modersohn-Becker en Rainer Maria Rilke, zij leefden in een andere eeuw maar hun vragen en zoeken naar een antwoord en naar wat de zin is van ons aanwezig zijn op aarde, zijn van alle tijden.

Paula Modersohn-Becker. Een leven in beeld

  • – Zelfportret Paula Modersohn Becker / ron: Wikipedia Commons
    – Paula Modersohn-Becker kwam in Worpswede en Parijs in contact met Rilke, en schilderde zijn portret eveneens in 1906.