Pop-up tentoonstelling ‘Alle Einsteins’ in Rijksmuseum Boerhaave

Pop-up tentoonstelling ‘Alle Einsteins’ in Rijksmuseum Boerhaave

Op 29 mei 1919, werd Einsteins Algemene Relativiteitstheorie voor de eerste keer bevestigd. De foto van een zwart gat bevestigde Einsteins voorspelling vorige maand opnieuw. Naar aanleiding van deze twee gebeurtenissen presenteert Rijksmuseum Boerhaave voor het eerst de gehele verzameling handgeschreven brieven en documenten van Einstein bij elkaar. Ze verbinden het verleden met het heden en tonen het genie achter de Algemene Relativiteitstheorie, en zijn bijzondere band met Leiden en Nederland.

Robbert Dijkgraaf

Een van de originele brieven van Einstein die zich in de collectie van Rijksmuseum Boerhaave bevindt, is op verzoek van oud-museumdirecteur Maria Rooseboom door Einstein geschreven vanuit het Institute for Advanced Study in Princeton. Rooseboom vroeg Einstein om zijn herinneringen aan de wereldbefaamde Nederlandse natuurkundige Hendrik Antoon Lorentz op schrift te stellen ter ere van zijn 100ste geboortedag. Vanwege het bijzondere feit dat Robbert Dijkgraaf nu huist in werkkamer van Einstein in Princeton, vroeg de huidige museumdirecteur Amito Haarhuis hem om te reflecteren op de samenkomst van het 100-jarige jubileum en de revolutionaire foto van een zwart gat, en hoe beide gebeurtenissen een verificatie zijn voor de Algemene Relativiteitstheorie van Einstein. Eerder noemde Dijkgraaf de samenkomst van deze gebeurtenissen een ‘kosmische coïncidentie’.

Telegram van Hendrik Lorentz aan Albert Einstein, 22-09-1919

Telegram uit 1919

Topstuk in de pop-up tentoonstelling is het telegram van 22 september 1919 van Lorentz aan Einstein. Hiermee bracht hij Einstein op de hoogte dat zijn voorspelling klopte. Eén van de voorspellingen van de Algemene Relativiteitstheorie is het afbuigen van lichtstralen die langs de zon scheren. Tijdens de zonsverduistering van 29 mei 1919 wist een Britse eclips-expeditie onder aanvoering van Arthur Eddington de afbuiging te meten. Dit was de eerste waarneming die Einsteins voorspelling bevestigde. Zo kort na de Eerste Wereldoorlog was er echter geen rechtstreeks telegraafverkeer mogelijk tussen Eddington en Einstein. Daarom trad Lorentz op als contactpersoon tussen de Engelse en Duitse geleerden. Einstein schreef op de achterkant van het telegram een kladje voor zijn telegrafische antwoord: “Hartelijk dank U en Eddington. Groeten Einstein.”

Afbeelding: Telegram van Hendrik Lorentz aan Albert Einstein, 22-09-1919

Overige stukken in de tentoonstelling zijn handgeschreven correspondentie van Einstein aan wetenschappers in Nederland, waaronder Lorentz, Kamerlingh Onnes en Ehrenfest. Ook zijn er brieven aan Tatyana Afanassjewa, Adriaan Fokker, Jules Verschaffelt, August Vermeylen, Eli Bromli en Constant Delprat.

Afbeelding: Albert Einstein met Hendrik Lorentz, 1921

De pop-up tentoonstelling is van 30 mei tot en met 27 oktober 2019 te bezichtigen in Rijksmuseum Boerhaave in Leiden.

Afbeelding: Envelop brief Albert Einstein aan weduwe Heike Kamerlingh Onnes, 25-02-1926

RIJKSMUSEUM BOERHAAVE WINT EUROPEAN MUSEUM OF THE YEAR AWARD 2019

Directeur Amito Haarhuis neemt de Museum of the Year Award 2019 in ontvangst

Rijksmuseum Boerhaave is zaterdagavond uitgeroepen tot European Museum of the Year. Dit is de oudste en meest prestigieuze museumprijs in Europa. De internationale jury roemt het geheel vernieuwde wetenschapsmuseum in Leiden: “The exceptional public quality of this museum results from its artful approach to communicating science. Important and beautiful objects are interpreted using the latest technologies and the personal stories of those driven by a passion for the pursuit of knowledge. The result is science with a human face, inspiring curiosity and amazement as well as engaging a wide public in debates on important scientific and ethical questions issues of our time.”

Directeur Amito Haarhuis nam de prijs in ontvangst tijdens EMYA 2019 in Sarajevo. “Dit is een groot compliment. Bezoekers laten ons al dagelijks merken dat ze het vernieuwde museum enorm waarderen; iets waar we ongelooflijk trots op zijn. Ook ontvangen we veel collega-musea die inspiratie bij ons opdoen voor vernieuwingen in hun museum. Deze prijs is echt de kers op de taart.”

De prijs werd uitgereikt door het European Museum Forum, dat onder de Raad van Europa valt en de prijs al sinds 1977 uitreikt. Jaarlijks beloont de jury innovatieve ontwikkelingen die de publieke kwaliteit verhogen en een grote invloed kunnen hebben op het nationale en internationale vlak. Dit jaar waren er 40 genomineerde musea. De laatste Nederlandse winnaar was het Rijksmuseum in 2015. Afbeelding: Anatomisch Theater, Rijksmuseum Boerhaave

Prijswinnende vernieuwingen Rijksmuseum Boerhaave onderging een grondige renovatie en greep die gelegenheid aan om het opnieuw in te richten. De presentatie van de vaste collectie is nu op de eerste verdieping en de tijdelijke tentoonstellingen op de begane grond. Ook is er een nieuwe museumwinkel, museumcafé en zalen voor lezingen en evenementen. Afbeelding: Grote vragen, Rijksmuseum Boerhaave. Foto Mike Bink

De presentatie van de vaste collectie kreeg een complete make-over. Het is nog net zo esthetisch als voorheen, maar is nu gericht op een breder publiek. De voormalige chronologische opzet heeft plaatsgemaakt voor een heldere indeling in vijf thema’s; ieder met een eigen sfeer: Gouden Eeuw, Ziekte & Gezondheid, Machtige Verzamelingen (over de verlichting), Water, Elektriciteit & Data (over technologie) en Grote Vragen (over moderne wetenschap). Afbeelding: Ziekte en Gezondheid, Rijksmuseum Boerhaave. Foto Mike Bink

De wereldberoemde objecten zijn verrijkt met films, animaties, replica’s die de bezoeker mag aanraken, digitale magazines met additionele informatie, verhalen van patiënten en educatieve games. Op die manier komt de rijkdom aan verhalen achter de collectie tot leven en wordt het verleden verbonden met het heden en de toekomst. Afbeelding: Arm van Vesalius, Rijksmuseum Boerhaave. Foto Fred Ernst

“Net als wetenschappers zijn wij ongelooflijk gepassioneerd met ons werk bezig. We hebben een unieke collectie en door het vertellen van de verhalen achter de objecten en achter de wetenschappers leggen we de verbinding met het leven van de bezoekers.“, aldus directeur Amito Haarhuis. Afbeelding: Machtige Verzamelingen, Rijksmuseum Boerhaave. Foto Mike Bink

Microscoop finalist in het Pronkstuk van Nederland

De microscoop van Antoni van Leeuwenhoek is winnaar in de categorie
‘ontwerp’ van het Pronkstuk van Nederland en daarmee door naar de eindfinale maakte presentator Jort Kelder dinsdagavond, 23 januari 2018, in de tv-uitzending bekend.

Het eenvoudige ontwerp van een van de belangrijkste Nederlandse uitvindingen laat zien waar het in de wetenschap om draait: nieuwsgierigheid, lef, creativiteit en
doorzettingsvermogen.

Met zijn microscoop ontdekte Antoni van Leeuwenhoek in 1673 een compleet nieuwe wereld en zag als eerste bacteriën. Of dit grensverleggende microscoopje als winnaar uit de bus komt, bepaalt Nederland!

Wilfred de Bruijn pleit als ambassadeur voor de microscoop als hét Pronkstuk
van Nederland

Rijksmuseum Boerhaave
Voor zover bekend zijn er 11 microscopen bewaard gebleven. Rijksmuseum
Boerhaave heeft er vier in de collectie. Met een collectie die vijf eeuwen
onderzoek en innovatie toont, en een intensieve samenwerking met
kopstukken uit de wetenschap van vandaag, biedt Rijksmuseum Boerhaave
bezoekers van alle leeftijden een intrigerende kijk in de wereld van
wetenschap en geneeskunde. Onder de getoonde topstukken bevinden zich
de microscopen van Antoni van Leeuwenhoek.
Bron en foto: PERSBERICHT Rijksmuseum Boerhaave  Museum Boerhaave krijgt Van Leeuwenhoek microscoop in bruikleen
Uitgelichte foto: Rob Koopman via Wikimedia


Woensdag en donderdag worden de winnaars in de categorieën Erfgoed en Kunst gekozen. Kijk om 21:10 uur naar NPO 2 en stem op uw favoriet. Op vrijdag kiest het publiek de overall winnaar; het pronkstuk van Nederland. U kunt dan online of – tijdens de live-uitzending – telefonisch stemmen op uw favoriete object.

Woensdag 24 januari: Finale categorie Erfgoed
Donderdag 25 januari: Finale categorie Kunst
Vrijdag 26 januari: Grande finale met verkiezing van het pronkstuk van Nederland

Bron en foto: Pronkstuk van Nederland

 

Rijksmuseum Boerhaave weer open

Rijksmuseum Boerhaave is deze week heropend en vanaf komend weekend is de nieuwe opstelling in het museum te zien voor het publiek.

Leiden, 12 december 2017
Rijksmuseum Boerhaave weer open

Leidse Sphaera uit 1670.jpg
Leidse Sphera 1670. Fotokrediet Rijksmuseum Boerhaave

Op vrijdag 15 december opent minister Ingrid van Engelshoven (OCW) het vernieuwde Rijksmuseum Boerhaave. Na een grondige renovatie komt het nationale museum voor de geschiedenis van de natuurwetenschappen en de geneeskunde met een nieuwe presentatie van zijn collectie. Die richt zich op een breed publiek, legt verbindingen met de wereld van vandaag en biedt de bezoeker een spannende, leerzame ontdekkingsreis door de wereld van wetenschap en geneeskunde.

Tijdens de opening spreekt Nobelprijswinnaar Ben Feringa en verzorgt illusionist en arts Victor Mids de afsluitende presentatie.

Met microscopen van Antoni van Leeuwenhoek, de oudste kunstnier, de vulpen van Albert Einstein, de eerste kweekburger en nog veel meer, beschikt Rijksmuseum Boerhaave over een top collectie. In de nieuwe presentatie krijgen die voorwerpen gezelschap van extra’s om ze tot leven te wekken. Zo komen ook onderzoekers in beeld en patiënten die met tentoongestelde apparaten behandelingen ondergingen. Filmpjes, audiofragmenten, animaties, digitale magazines met extra informatie, spellen, replica’s waar je aan mag zitten: ze betrekken de bezoeker bij het verhaal dat het museum te vertellen heeft.

Operatie in de Gouden Eeuw.jpg
Operatie in de Gouden Eeuw.  Fotokrediet Rijksmuseum Boerhaave

Rijksmuseum Boerhaave biedt jong en oud een kijkje in de intrigerende wereld van wetenschap en geneeskunde. De wereldberoemde collectie en de nieuwe inrichting laten zien waar het in de wetenschap om draait: nieuwsgierigheid, lef, creativiteit en doorzettingsvermogen. In de woorden van Robbert Dijkgraaf, ambassadeur van het museum: ‘Je ziet het allemaal met eigen ogen, je krijgt een gevoel voor de geschiedenis, voor de uitdagingen, voor het avontuur, voor de romantiek ook van grote wetenschappelijke ontdekkingen.’

De pen van Einstein.jpg
De pen van Einstein.  Fotokrediet Rijksmuseum Boerhaave

In het nieuwe Rijksmuseum Boerhaave heeft de vroegere chronologische indeling plaats
gemaakt voor een indeling met vijf thema’s. In ‘Gouden Eeuw’ gaat het om nieuwe ideeën over hemel en aarde en over ontdekken. ‘Ziekte & Gezondheid’ toont innovaties in de gezondheidszorg, van aderlaten tot bloedtransfusies en van amputaties tot complexe transplantaties. Ook komen hier medisch-ethische vragen aan de orde: is het ontwerpen van baby’s-op-maat een goed idee? Het thema ‘Machtige verzamelingen’ gaat over prachtige verzamelingen uit verre streken die wetenschappers in de achttiende eeuw aanlegden en over vrolijke natuurkunde om zelf te doen. In ‘Water, Stroom & Data’ stap je in de wereld van de ingenieur. Hoe malen we de polders droog? Wat kan er met elektrische stroom? Hoe ultrasnel is de kwantumcomputer? En in het afsluitende thema ‘Grote Vragen’ gaat het om de zoektocht van Einstein en om spraakmakende onderzoekers van nu die zich bezighouden met ons brein, onze plek in het heelal en de werking van ons DNA. Ook staan hier de Nederlandse Nobelprijswinnaars, van de papieren molecuulmodellen van Van ’t Hoff tot de kinderklompjes van Ben Feringa. En voorafgaand aan dat alles is er een spectaculaire introductie in het Anatomisch Theater.

Onderscheidend in de nieuwe presentatie is de aanwezigheid van externe partijen met
innovaties van vandaag en morgen. Sanquin, bekend van de bloedbank, levert een zak
bewerkt bloed zoals dat wordt ingezet bij geneesmiddelenonderzoek. QuTech van de TU
Delft is van de partij met een qubit, bouwsteen van de kwantumcomputer. En ASML komt met een Extreme Ultra Violet spiegel, sleutelonderdeel in de nieuwste chipfabricagemachines en een van de gladste voorwerpen op aarde. Ze nemen de bezoeker van Rijksmuseum Boerhaave mee naar de voorhoede van wetenschappelijk onderzoek.

In de nieuwe presentatie van Rijksmuseum Boerhaave sta je oog in oog met de
ontdekkingen die de wereld hebben veranderd en bij de onderzoekers die daarachter zaten. Want uiteindelijk draait het in Rijksmuseum Boerhaave, net als in de wetenschap, om je eigen leven.

BRON: Persbericht Rijksmuseum Boerhaave

Tekst loopt door onder de video

 

Flag_of_Leiden.svg Rijksmuseum Boerhaave, Leiden,  werd opgericht in 1928 200px-Leiden_wapen.svg
Het museum heette oorspronkelijk Nederlandsch Historisch Natuurwetenschappelijk Museum. Na 1947 werd de naam Rijksmuseum voor de Geschiedenis der Natuurwetenschappen en in 1976 veranderde de naam in; Museum Boerhaave. In 1991 verhuisde het museum naar de Lange St. Agnietenstraat in Leiden. In 2017 werd de naam veranderd naar Rijksmuseum Boerhaave.

Meer lezen
Website museum
Het nieuwe Boerhaave toont de mens achter het instrument – NRC